zaterdag 25 juni 2011

Het grote gebeuren

Deze column verscheen donderdag 23 juni in Brabants Centrum. In hetzelfde weekblad stond een uitgebreid verslag van de Schaak Challenge Boxtel-Vught.

Zaterdag wordt de officiële opening verricht door staatssecretaris Fred Teeven. Maar gisteren is het totaalevenement rond het Nederlands Kampioenschap Schaken feitelijk al van start gegaan. Elders in deze krant zal beslist een verslag staan van de Schaak Challenge, de middag waarop de Boxtelse en Vughtse schaakvereniging zo veel mogelijk kinderen de spelregels van het schaken willen leren. Ik schrijf deze column vlak voor dat evenement. Mooie gelegenheid om u de verwachtingen van de organisatie te beschrijven, dan kunt u elders lezen wat er van terecht kwam.

Voor de Schaak Challenge in SintLucas hebben zich via een speciale website bijna tachtig kinderen ingeschreven (in werkelijkheid waren het er nog meer, want er waren meer aanmeldingen aan de zaal dan noshows HvD). Er zullen er wel een paar niet komen opdagen, maar er komt natuurlijk ook een flink aantal ouders en begeleiders mee. De kinderen worden verdeeld in drie groepen naar gelang ze al iets van het schaakspel kennen. Ze krijgen schaakles van professionele, van buiten ingehuurde, schaakdocenten, die hen zo snel mogelijk een onderling toernooitje laten spelen.

Na de schaakles en het toernooitje maken de kinderen kennis met internetschaak en om de middag af te sluiten kunnen ze bovendien allemaal meedoen aan een simultaan van de speciale gast Anish Giri en de presentator van de middag Hans Böhm. Helemaal aan het eind is er een prijsuitreiking en tovert Hans Böhm drie lootjes uit de hoge hoed, waar de deelnemers drie flip-camera’s mee kunnen winnen.

Grootste punt van zorg: de tijd is erg krap bemeten. Dat ligt deels aan mezelf omdat ik niet tijdig in het programma heb geschrapt en deels aan het Concept van de Schaak Challenge, dat door de KNSB in samenspraak met hoofdsponsor Slim.nl is bedacht. Les, toernooi en internetschaak via PlayChess zijn min of meer verplichte onderdelen, terwijl de speciale gasten ook in het basisprogramma zijn voorzien. Ik zal vanmiddag waarschijnlijk vooral als duvelstoejager fungeren om iedereen zich zo veel mogelijk aan de tijd te laten houden. Als dat een beetje wil lukken, voorzie ik een geweldige middag en een behoorlijke groei van het jeugdschaak in Boxtel en omgeving.

De Schaak Challenge was voor de regionale media aanleiding om stevig uit te pakken:
Het Houtje Hoofd Helder Open, dat tegelijk met het Nederlands Kampioenschap in SintLucas wordt gehouden, heeft de IJslandse grootmeester Hedinn Steingrimsson op de deelnemerslijst staan. Hij was op zijn vijftiende al kampioen van IJsland maar toen was hij al jeugdwereldkampioen onder de veertien geweest. Nu, vijftien jaar later, is hij nog steeds de sterkste IJslandse speler, maar een doorbraak naar de absolute wereldtop heeft hij nooit kunnen maken. In opgave 378 zien we hem met zwart aan het werk. Hoe leidt hij een beslissende aanval in.

In opgave 377 steelt NK-coryfee Friso Nijboer de show. In het NK van 2007 fopte hij in bovenstaande stalling Martijn Dambacher met 1. De6-e7! Noch de dame, noch de toren kan worden genomen wegens mat achter de paaltjes. En er dreigt zowel mat als torenwinst. Zwart gaf op.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.
Deze column verscheen donderdag 23 juni in Brabants Centrum. In hetzelfde weekblad stond een uitgebreid verslag van de Schaak Challenge Boxtel-Vught.

Zaterdag wordt de officiële opening verricht door staatssecretaris Fred Teeven. Maar gisteren is het totaalevenement rond het Nederlands Kampioenschap Schaken feitelijk al van start gegaan. Elders in deze krant zal beslist een verslag staan van de Schaak Challenge, de middag waarop de Boxtelse en Vughtse schaakvereniging zo veel mogelijk kinderen de spelregels van het schaken willen leren. Ik schrijf deze column vlak voor dat evenement. Mooie gelegenheid om u de verwachtingen van de organisatie te beschrijven, dan kunt u elders lezen wat er van terecht kwam.

Voor de Schaak Challenge in SintLucas hebben zich via een speciale website bijna tachtig kinderen ingeschreven (in werkelijkheid waren het er nog meer, want er waren meer aanmeldingen aan de zaal dan noshows HvD). Er zullen er wel een paar niet komen opdagen, maar er komt natuurlijk ook een flink aantal ouders en begeleiders mee. De kinderen worden verdeeld in drie groepen naar gelang ze al iets van het schaakspel kennen. Ze krijgen schaakles van professionele, van buiten ingehuurde, schaakdocenten, die hen zo snel mogelijk een onderling toernooitje laten spelen.

Na de schaakles en het toernooitje maken de kinderen kennis met internetschaak en om de middag af te sluiten kunnen ze bovendien allemaal meedoen aan een simultaan van de speciale gast Anish Giri en de presentator van de middag Hans Böhm. Helemaal aan het eind is er een prijsuitreiking en tovert Hans Böhm drie lootjes uit de hoge hoed, waar de deelnemers drie flip-camera’s mee kunnen winnen.

Grootste punt van zorg: de tijd is erg krap bemeten. Dat ligt deels aan mezelf omdat ik niet tijdig in het programma heb geschrapt en deels aan het Concept van de Schaak Challenge, dat door de KNSB in samenspraak met hoofdsponsor Slim.nl is bedacht. Les, toernooi en internetschaak via PlayChess zijn min of meer verplichte onderdelen, terwijl de speciale gasten ook in het basisprogramma zijn voorzien. Ik zal vanmiddag waarschijnlijk vooral als duvelstoejager fungeren om iedereen zich zo veel mogelijk aan de tijd te laten houden. Als dat een beetje wil lukken, voorzie ik een geweldige middag en een behoorlijke groei van het jeugdschaak in Boxtel en omgeving.

De Schaak Challenge was voor de regionale pers aanleiding om stevig uit te pakken:
Het Houtje Hoofd Helder Open, dat tegelijk met het Nederlands Kampioenschap in SintLucas wordt gehouden, heeft de IJslandse grootmeester Hedinn Steingrimsson op de deelnemerslijst staan. Hij was op zijn vijftiende al kampioen van IJsland maar toen was hij al jeugdwereldkampioen onder de veertien geweest. Nu, vijftien jaar later, is hij nog steeds de sterkste IJslandse speler, maar een doorbraak naar de absolute wereldtop heeft hij nooit kunnen maken. In opgave 378 zien we hem met zwart aan het werk. Hoe leidt hij een beslissende aanval in.

In opgave 377 steelt NK-coryfee Friso Nijboer de show. In het NK van 2007 fopte hij in bovenstaande stalling Martijn Dambacher met 1. De6-e7! Noch de dame, noch de toren op d7 kunnen worden genomen wegens mat achter de paaltjes. En er dreigt zowel mat als torenwinst. Zwart gaf op.

maandag 20 juni 2011

Steingrimsson in Houtje Hoofd Helder Open

IGM Hedinn Steingrimsson
Na twee IM’s (David Miedema en Herman Grooten) en een paar FM’s heeft de eerste echte grootmeester zich ingeschreven voor het Houtje Hoofd helder Open.: IJslands kampioen en voormalig jeugdwereldkampioen Hedinn Steingrimsson.

Het Houtje Hoofd Helder Open wordt van 27 juni t/m 5 juli gespeeld in vakcollege SintLucas in Boxtel, waar tegelijkertijd het NK wordt gehouden. Door de week wordt in de avonduren gespeeld. In het weekend overdag. De speeltijden zijn zo gekozen dat half Nederland na afloop nog per trein thuis kan komen. Bovendien zijn er gedurende het toernooi drie byes mogelijk, zodat het toernooi vrijwel in ieders agenda moet passen.

Het aantal deelnemers aan het toernooi is nog erg gering. Het toernooicomité heeft daarom besloten om de A- en B-groep samen te voegen. De gescheiden prijzenpot voor spelers die zich aanvankelijk voor de B-groep hebben opgegeven, blijft gehandhaafd. Het toernooi gaat zeker door en het prijzengeld is gegarandeerd.

Alle informatie over het Houtje Hoofd Helder Open vind je op de website. Daar kun je je ook inschrijven.

donderdag 16 juni 2011

Filmopnamen op Schaak Challenge

Op woensdagmiddag 22 juni doen de schaakverenigingen uit Vught en Boxtel een gezamenlijke poging om zo veel mogelijk kinderen de spelregels van het schaakspel te leren. Daarvoor zijn niemand minder dan de 16-jarige topgrootmeester Anish Giri en schaakmeester en tv-presentator Hans Böhm uitgenodigd. Samen met enkele professionele schaaktrainers maken ze er een leerzame, maar vooral heel erg leuke middag van. De opzet valt bij de Koninklijke Nederlandse Schaakbond zo goed in de smaak dat er opnamen gemaakt zullen worden voor een promotiefilm voor een KNSB-schoolschaakproject. Ook Omroep Dommelland komt opnamen maken.

De Schaak Challenge, zoals de middag wordt genoemd, belooft een heel feestelijke gebeurtenis te worden. De kinderen, vanaf groep 6 van de basisschool, worden ingedeeld in drie groepen: kinderen die nog helemaal niet kunnen schaken, kinderen die de spelregels al een beetje kennen en een aparte groep voor jeugdleden van de schaakclub. Alle groepen beginnen met instructie en een kennismaking met internetschaak. Daarna zitten ze al snel achter het bord om zelf te spelen. Er zijn leuke prijzen te winnen en sponsor Slim.nl, een uitgeverij van software voor scholen, heeft voor alle deelnemers als herinnering een schaakspel beschikbaar gesteld.

Overigens is de bijeenkomst ook voor ouders en begeleiders erg interessant. Voor hen is een nevenprogramma opgezet, waarbij ze vragen kunnen stellen aan Anish Giri en Hans Böhm en meteen allerlei wetenswaardigheden over de schaaksport opsteken. Vooral over de positieve invloed van de beoefening van het schaakspel op leerprestaties van kinderen is veel te vertellen.

Wilt u zelf komen kijken: regel dan even dat u een kind begeleidt. De toegang is gratis. U kunt de kinderen inschrijven via schaakchallenge.org. Daar staat ook een link naar het huidige promotiefilmpje van de schaakbond met onder andere schaakwonder Anish Giri. Opnamen van een groot interview van Omroep Dommelland met Hans Smit en mij over de organisatie van het NK en alle nevenactiviteiten (o.a. het Houtje Hoofd Helder Open en de Schaak Challenge) vind je hier.

Opgave 377 komt uit het NK van 2007. Grootmeester Friso Nijboer, met vijfenveertig jaar de nestor van het deelnemersveld van dit jaar, plaatste met wit Martijn Dambacher voor een onaangename verrassing. Ziet u wits gemenigheidje.

Opgave 376: wit wint.
Zoaqhin Peng is de grote favoriete tijdens het NK Dames dat tegelijk met het NK Algemeen van 26 juni tot en met 5 juli in SintLucas wordt gespeeld. In opgave 376 zag u haar met wit op de Schaakolympiade aan het werk tegen de Italiaanse Arianne Caolli. Wit won fraai met 1. Dc3-h8+! Kg8xh8 2. Lh4-f6+ (Dubbelschaak!) Kh8-g8 3. Th1-h8 mat.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

woensdag 15 juni 2011

Houtje Hoofd Helder Open staat extra bye toe

In het Houtje Hoofd Helder Open waren twee mogelijke ‘byes’ (½ punt) voorzien, naar keuze in de ronden 2, 3 of 4. In de eerste week van het toernooi blijken veel studenten nog tentamens te hebben en veel scholieren een proefwerkweek. Het organisatiecomité heeft daarom besloten ook een derde ‘bye’ in de genoemde ronden toe te staan. Dat betekent dat de eerste ronde op maandag 27 juni opkomst verplicht is, maar dat daarna op dinsdag, woensdag en donderdag vrijaf genomen kan worden. Vanaf vrijdag 1 juli t/m dinsdag 5 juli moet iedereen natuurlijk wel aanwezig zijn.

Het toernooicomité realiseert zich dat daardoor in de eerste vier ronden een enigszins rommelig toernooi kan ontstaan. Het feit dat veel meer jonge spelers mee zullen kunnen doen, acht de organisatie echter belangrijker. Heel Midden-Nederland heeft vanaf 1 juli vakantie. Ook veel middelbare scholieren uit Noord-Brabant, Limburg en Zeeland blijken vanaf 1 juli vrij van school te zijn.

De ‘byes’ dienen bij inschrijving gemeld te worden. Alle informatie over het toernooi, inclusief overnachtingsmogelijkheden, vind je op de website.

Stichting Houtje Hoofd Helder
Huub van Dongen
+31 (0) 411 678 685
+31 (0) 6 53 95 56 53

Stichting Houtje Hoofd Helder verhoogt prijzengeld

De sponsorwerving van de Stichting Houtje Hoofd Helder begint succes af te werpen. Er zijn voldoende donateurs gevonden om het prijzengeld te verhogen. Bovendien zijn zowel voor de A- als B-groep ratingprijzen in natura ingevoerd. Mogelijk zit er nog meer in het vat als het aantal inschrijvingen oploopt.

Ook voor topspelers die overwegen mee te doen, heeft de Stichting Houtje Hoofd Helder goed nieuws. Met medewerking van leden van de Boxtelse schaakvereniging Dubbelschaak ’97 en Grand Café Rembrandt, het vaste speellokaal van Dubbelschaak, kunnen een beperkt aantal topspelers aan het Houtje Hoofd Helder Open gratis overnachten en alle maaltijden gebruiken. Voor andere ‘condities’ kunnen IGM’s en IM’s contact opnemen met ongetekende.

Het Houtje Hoofd Helder Open begint op 27 juni en wordt parallel aan het NK gespeeld in vakcollege SintLucas in Boxtel. Het toernooi in aangemeld bij de FIDE. Alle informatie staat op www.houtjehoofdhelder.nl. Daar kunt u zich ook inschrijven.

Stichting Houtje Hoofd Helder
Huub van Dongen (voorzitter)
huub@debent.nl
+31 (0) 411 678 685
+31 (0) 6 53 95 56 53

Zhaoqin Peng

Bijna in alle sporten zijn er afzonderlijke heren- en dameskampioenschappen. Dat ligt voor de hand: er zijn nog al wat lichamelijke verschillen. Maar dat het onderscheid ook bij de denksporten een rol speelt, is op zijn minst merkwaardig.

Zowel in ons land als internationaal worden in de schaaksport ‘algemene’ kampioenschappen gehouden, die open staan voor iedereen, en dameskampioenschappen. Bij de algemene kampioenschappen maken vrouwen vrijwel nooit enige kans. De enige vrouw die zich kan meten met de internationale schaaktop is Judith Polgar, het voormalige Hongaarse wonderkind. Verder lukt het niemand. Zelfs de 12-voudige Nederlandse dameskampioene Zhaoqin Peng, Internationaal Grootmeester (bij de mannen!), moest in 1999 ervaren dat een Algemeen Kampioenschap andere koffie is: ze kreeg een wildcard en scoorde 3½ uit 11.

Bij het dameskampioenschap dat van 25 juni t/m 5 juli tegelijkertijd met het NK Algemeen in SintLucas wordt gespeeld, is Zhaoqin Peng huizenhoog favoriet. Misschien kunnen Arlette van Weersel of Anne Haast haar enige moeilijkheden bezorgen, maar we mogen verwachten dat Peng, net zoals in de vorige twaalf edities die ze won, zo goed als onkwetsbaar is. Meestal wint ze met minstens twee punten voorsprong. Haar openingsrepertoire is erg degelijk. Ze weet precies om welke plannen het in het middenspel gaat. En ze is geduldig genoeg om iedere voordeeltje zo veilig mogelijk naar een gewonnen eindspel te loodsen. Peng, in 1968 geboren in Guangzhou, hoort ook bij het internationale vrouwenschaak tot de wereldtop. Zowel bij Europese als wereldkampioenschappen is ze verschillende keren zeer hoog geëindigd.

Waarom vrouwen niet in het NK Algemeen meekunnen? Grootmeester Hein Donner placht daar in een ver verleden allerlei fraaie en minder fraaie theorieën over te bezigen, variërend van “omdat ze te slim zijn om zich met zulke spelletje bezig te houden”, tot “omdat ze geen intuïtie hebben”. Dat eerste zou wel eens een belangrijke factor kunnen zijn: er zijn veel minder vrouwen die schaken. Maar ik denk ook dat het spelen van toernooien ‘voor meisjes onder elkaar’ beslist geen positieve invloed heeft.

Opgave 376: wit wint.
Opgave 376 toont Zhaoqin Peng aan zet tijdens de Schaakolympiade van 2002. Zwart heeft een kleinigheidje over het hoofd gezien. Ziet u hoe wit wint?

Opgave 375: zwart wint.
Hans Böhm, de presentator van de Schaak Challenge die op 22 juni in SintLucas wordt gehouden, verraste tijdens het IBM-toernooi van 1975 vriend en vijand door de ene grootmeester na de andere van het bord te schuiven. In de stelling van opgave 375 speelde hij tegen de Tsjechische grootmeester Jan Smejkal 1. … Lf4-d2! De loper kan niet genomen worden omdat de toren op e7 hangt. Maar na 2. Lb4-d6 volgde 2. … b5-b4 en zwart moest een stuk geven om uit het matnet te komen.
Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

maandag 6 juni 2011

Schaak Challenge met Hans Böhm

Bij de Schaak Challenge, de poging om zo veel mogelijk kinderen in één middag schaken te leren, die op 22 juni in SintLucas wordt gehouden, treedt niemand minder dan Hans Böhm op als presentator. Veel volwassenen zullen Böhm nog kennen als medewerker aan het satirische KRO-consumentenprogramma Ook dat nog! (1989-2004). Daarnaast heeft Böhm grote bekendheid als schaakpromotor. Zijn motto: schaken is goed voor kinderen, het leert hen logisch te redeneren en onder tijdsdruk doordachte beslissingen te nemen.

Hans Böhm poseert voor het
Houtje Hoofd Helder Open
Sinds enkele jaren treedt Hans Böhm op als ambassadeur voor het Schoolschaakproject van de KNSB. De opzet is zo veel mogelijk scholieren voor de schaaksport te interesseren. Hij slaagde erin Slim.nl bij het project te betrekken, een uitgeverij, waar scholen en scholieren, tegen zeer gunstige tarieven reguliere computerprogramma’s en educatieve software kunnen aanschaffen. ICT en schaken is een fantastische combinatie. Max Euwe was niet alleen de enige Nederlandse wereldkampioen schaken, hij was ook de eerste professor in de informatica. Schaken bleek een ideaal onderwerp voor onderzoek naar kunstmatige intelligentie. Tegenwoordig zitten op praktisch iedere computer schaakprogramma’s. Voor kinderen is schaken daardoor een ideale game geworden om computervaardigheden te oefenen. Belangrijk onderwerp van de Schaak Challenge is dan ook internetschaak.

In de schaakwereld wordt Böhm al sinds jaar en dag Mr. Chess genoemd. Dat is geen wonder. Zodra er op schaakgebied iets op de televisie te melden is, komt Hans Böhm in beeld. Hij interviewt de wereldtoppers voor Studio Sport, verschijnt bij Matthijs van Nieuwkerk aan tafel en presenteerde in het verleden diverse schaakcursussen voor Teleac. Ook in het verenigingsleven is hij overal actief. Zijn lezingen en simultaans trekken overal een groot publiek en dat is geen wonder: Böhm heeft altijd iets opmerkelijks te vertellen. Zijn decennialange inspanningen voor de schaaksport leverden hem in januari van dit jaar bij de opening van het Tata Steel-toernooi zelfs een Koninklijke Onderscheiding op.

Uiteraard kijken de organisatoren van de Boxtelse Schaak Challenge er naar uit hoe Böhm op 22 juni zijn veelzijdigheid zal uitleven. Hij praat de programmaonderdelen aan elkaar, interviewt de piepjonge grootmeester Anish Giri, speelt simultaan en vertelt ouders en begeleiders uitgebreid over het belang van de schaaksport voor de jeugd.

Opgave 375: zwart wint.
Op het schaakbord pleegt Böhm zijn tegenstanders langzaam manoeuvrerend in onoverkomelijke moeilijkheden te brengen. Dat kan natuurlijk alleen door ook af en toe een tactische wending in te bouwen. In de stelling van opgave 375 hierboven heeft wit twee pionnen minder, maar hij lijkt met zijn twee lopers en actieve toren de verhoudingen snel gelijk te trekken. Böhm bleek met zwart echter een gemenigheidje achter de hand te hebben. Ziet u hoe zwart snel wint?

Opgave 374: zwart wint.
De stelling van opgave 374 komt uit een partij tussen Benjamin Bok en Robin Swinkels. Swinkels speelde met zwart de fraaie doorbraak 1. … b4-b3! Het is meteen uit. Op 2. Dg7+ speelt zwart 2. … Kc6 wat niets aan de stelling verandert. En op 2. axb3 komt 2. … Txb3+ 3. Kxb3 Tb8+ en mat in enkele zetten.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

donderdag 26 mei 2011

Nooit te jong om te leren

Ik zat nog niet op de kleuterschool toen ik mijn vader op een zondagmiddag een partij zag schaken tegen een buurman. Dat was nog eens wat anders dan mijn veldslagen tussen plastic cowboytjes en indianen. Ik begon meteen te zeuren of ze me het spel ook wilden leren. Ze vonden me te jong, maar uiteindelijk gaf mijn opa toe. Ik herinner me die eerste schaakles nog goed. Opa vroeg aan mijn vader: “Kees, gingen nou die lopers of torens schuin?”

Wie kinderen individueel kan begeleiden, kan gemakkelijk een kleuter de spelregels van het schaakspel bijbrengen. Vooral het slaan van stukken heeft dan een grote aantrekkingskracht. Matzetten kun je het beste voorlopig maar even overslaan. Helaas lukt het op schaakclubs praktisch nooit om zulke jonge kinderen goed te begeleiden. Uit praktische overwegingen is het veel beter om te wachten tot ze kunnen lezen en schrijven. En als je met hele grote groepen wilt werken, kun je beter wachten tot ze nog iets ouder zijn.

Dat is zo ongeveer de basisgedachte achter de Schaak Challenge die De Vughtse Toren en Dubbelschaak op woensdag 22 juni organiseren in SintLucas in Boxtel. In samenwerking met de Schaakbond en schoolschaaksponsor SLIM.nl zijn de verenigingen de uitdaging aangegaan om in één middag zo veel mogelijk kinderen vanaf groep 6 van de basisschool schaken te leren. Het wordt groots aangepakt. Schaakcoryfee Hans Böhm is aangetrokken als presentator. De piepjonge grootmeester Anish Giri is eregast.

De Schaak Challenge is geen eenmalige gebeurtenis. Alle deelnemers worden anderhalve week later uitgenodigd voor een ander groot schaakfestijn op zondagochtend 3 juli. Dubbelschaak houdt die dag de traditionele feestelijk seizoensafsluiting voor de jeugd. Ook die bijeenkomst vindt plaats op SintLucas, direct voorafgaand aan de 7e ronde van het Nederlands Schaakkampioenschap die om 13.30 uur in de theaterzaal van SintLucas wordt gespeeld. De kinderen kunnen dan onder andere kijken naar de schaakfilm Lang Leve de Koningin, maar er wordt ook estafetteschaak gespeeld op grote schaakborden op het plein voor de zaal en in de tuin. De echte fanatieke schakers krijgen ook de gelegenheid handtekeningen van de toppers te scoren. Maar ze worden dan wel geacht precies te weten of de lopers of de torens schuin marcheren.

Opgave 374: zwart wint
Opgave 374 komt uit een partij tussen Benjamin Bok en NK-deelnemer Robin Swinkels, Corus 2010. Zwart is natuurlijk in het voordeel, maar hoe beslist hij de partij in een paar zetten?

Opgave 373: wit wint.
Opgave 373 was een moeilijke. Nederlands Kampioen Jan Smeets speelde hier tegen Bogdan Lalic 1. Ld3xh7!! De loper slaan is veel te gevaarlijk wegens de manoeuvre Dd1-f1-h3. 1. … Lxe6 2. Pxe6 is ook goed voor wit. In de partij volgde het ongelofelijke 1. … Ld7-d8 2. Dd1-f1! Le8-h5 3. Df1-h3 Lh5xg4 4. Dh3-h6 Lg4xf3+ 5. Kh1-g1 en zwart gaf op. Mat is onvermijdelijk.

Meer informatie over de Sshaak Challenge Boxtel vindt u in dit persbericht van De Vughtse Toren en Dubbelschaak.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

Schaken leren in één middag

Met Hans Böhm en Anish Giri

Persbericht De Vughtse Toren en Dubbelschaak ’97
Woensdag 25 mei 2011

Samen met de Koninklijke Nederlandse Schaakbond bieden de schaakverenigingen De Vughtse Toren en Dubbelschaak ’97 op 22 juni alle kinderen uit de omgeving de mogelijkheid om in één middag de spelregels van het schaakspel te leren. Daarvoor zijn niemand minder dan televisiepersoonlijkheid Hans Böhm en schaakgrootmeester Anish Giri uitgenodigd. Het is pas de derde keer dat in Nederland zo’n uitdagende Schaak Challenge wordt gehouden. De deelnemers zijn te gast in de theatervleugel van SintLucas in Boxtel, waar een paar dagen later het Nederlands Kampioenschap Schaken begint.

Hans Böhm. Foto Karin Gottlieb.
Tijdens de Schaak Challenge, speciaal bedoeld voor kinderen uit groep 6, 7 en 8 van de basisschool en klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs, ligt de nadruk vooral in het plezier dat je met schaken kunt beleven. Volgens Wolter de Vries, voorzitter van De Vughtse Toren, belooft het een onvergetelijk schaakfestijn te worden. “Hans Böhm zal de middag presenteren. De 16-jarige Anish Giri, twee jaar geleden als jongste schaakgrootmeester ter wereld al Nederlands Kampioen, vertelt hoe hij zo goed heeft leren schaken”. Later op de middag speelt Giri bovendien een simultaan tegen de deelnemers. Maar dan moet eerst iedereen de spelregels leren. Daarvoor is een team van ervaren schaakdocenten aangetrokken. De organisatie rekent op minimaal honderd deelnemers.

Schaken en gamen
Anish Giri
Schaken doe je traditioneel met z’n tweeën. Maar tegenwoordig hoeft dat niet meer. Dankzij computertechnologie is schaken een game geworden die je overal kunt spelen. Op je laptop, op je smartphone, zelfs in vliegtuigstoelen zit tegenwoordig bijna altijd een spelcomputer waar je op kunt schaken. Maar nog leuker is het schaken via internet. Tijdens de Schaak Challenge maken alle deelnemers in een speciaal daarvoor ingericht computerlokaal, kennis met PlayChess, een enorme internetschaakclub. Huub van Dongen, voorzitter van de Boxtelse schaakvereniging Dubbelschaak, is een groot liefhebber van internet schaak. “Zodra je bent ingelogd, kun je schaken. Je hoeft nooit te wachten, want er zijn altijd honderden spelers on line. Ze komen overal vandaan. Ik heb zelfs gespeeld tegen schakers uit Papoea Nieuw Guinea en Timboektoe. Het is heel leuk om dan even te chatten. Maar je kunt natuurlijk ook gewoon met een klasgenoot afspreken.”

Toernooi met mooie prijzen
Tijdens de Schaak Challenge worden de deelnemers opgedeeld in groepjes. Wie nog helemaal niet kan schaken leert de spelregels. Wie het al wel een beetje kan, krijgt een opfriscursus en een paar handige tips. Jeugdschakers die op een club zitten, krijgen een workshop van een echte crack. Daarna kan iedereen meteen meedoen aan een schaaktoernooi in dezelfde drie niveaugroepen. Er zijn leuke prijzen. Niet alleen bekers. Sponsor SLIM.nl, een uitgeverij van educatieve software, heeft ook enkele Flip HD Filmcamera’s beschikbaar gesteld. Bovendien krijgen alle deelnemers als herinnering een schaakspel cadeau.

Inschrijven
Alle scholen in Boxtel en Vught hebben informatie gekregen over de Schaak Challenge. De scholen kunnen liefhebbers collectief inschrijven, maar kinderen kunnen zich ook individueel opgeven via Schaakchallenge.org. De middag in SintLucas, Burgakker 17 in Boxtel, begint woensdag 22 juni om 13.30 uur en duurt ongeveer tot 17.00 uur.

Anish Giri reikt de prijzen uit op de Schaak Challenge van 2 april in Amsterdam.

Jan Smeets

De kampioen van 2008 en 2010, Internationaal Grootmeester Jan Smeets, heeft in een recent toernooi in Sarajevo een dikke zestien ratingpunten verloren. Toch moet hij beslist tot de grote favorieten voor het Nederlands Kampioenschap worden gerekend, dat van 25 juni tot en met 5 juli in SintLucas in Boxtel wordt gehouden. Vorig jaar bleef hij dankzij zeer gedegen spel zowel de jonge Anish Giri als oudgediende Loek van Wely overtuigend voor.

Jan Smeets. Foto website KNSB.

Smeets heeft zich ontwikkeld tot de kopman van een ijzersterke generatie jonge Nederlandse grootmeesters die in hun jeugd werden opgeleid met de Stappenmethode van Cor van Wijgerden. Hij veroverde in 2004 als eerste van de groep de grootmeestertitel. Erwin L’Ami, net als Smeets geboren op 5 april 1985, volgde een jaar later en is nog steeds in de achtervolging. Daniël Stellwagen en Jan Werle lijken de strijd te hebben opgegeven en doen niet mee met het NK.

Behalve zijn twee overwinningen in het Nederlands kampioenschap heeft Smeets een behoorlijk aantal andere grote toernooisuccessen op zijn naam staan. Daarbij valt op dat hij zelfs voor de absolute wereldtop uiterst gevaarlijk blijkt te zijn. Shirov, Kramnik, Ivanchuk, Carlsen … ze beten allemaal wel eens in het stof. Volgens de Engelstalige Wikipedia speelt Smeets agressief en vertrouwt hij naar eigen zeggen te veel op zijn tactische vaardigheden. Volgens mij klopt dat niet erg. Smeets is de laatste jaren vooral een erg stevige speler geworden, goed voorbereid en met nauwelijks zwakheden in zijn spel. Zijn grootste kracht zijn z’n stalen zenuwen en z’n bereidheid geduldig te wachten op een fout van de tegenstander. Anish Giri mag de hoogste rating hebben en internationaal het meeste aanzien, met Smeets krijgt hij nog heel wat te stellen: een ervaren rot die voor niemand opzij stapt.

Op zoek naar tactische momenten in Smeets vele partijen in de schaakdatabases op internet viel de oogst een beetje tegen. De meeste wendingen komen niet op het bord in de partijen van het moderne grootmeestersgilde en wat wel voor het voetlicht treedt, is veel te gecompliceerd voor een rubriek in een plaatselijke krant. Wat Smeets vermag moge blijken uit het onderstaande diagram.

Opgave 373: wit wint.
Opgave 373 is afkomstig uit een snelschaakpartij met ieder tien minuten bedenktijd tussen Jan Smeets en Bogdan Lalic, Hypercube-toernooi 2005. Smeets heeft in de afgelopen paar zetten al een hele toren geïnvesteerd. Ga er maar gerust van uit dat hij de volgende truc al zag aankomen. Ziet u hoe wit tot een winnende aanval komt?

Opgave 372: wit wint.
Opgave 372 van vorige week uit de partij Smeets-Reinderman, NK 2010, was veel simpeler. Wit won met 1. Lh4xf6!, waarna de pion op a6 de doorslag geeft.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

Schaaksponsoring

De Koninklijke Nederlandse Schaakbond en de Stichting Houtje Hoofd Helder zijn op dit moment druk bezig sponsors te werven voor het Nederlands Kampioenschap dat van 26 juli tot en met 5 juli in SintLucas in Boxtel wordt gespeeld. Er staan een groot aantal nevenactiviteiten gepland, waaronder een groot Open Toernooi voor subtoppers en amateurs en vooral veel activiteiten voor de jeugd. En ook daar is geld voor nodig.

Schaken is een aantrekkelijke sport om een bedrijf of instelling te profileren. Het imago van de spelers wordt steevast geschilderd in termen als intelligent, vindingrijk en scherpzinnig. Bovendien is het een schone sport, die tegenwoordig gespeeld wordt in een hightech-omgeving. Via moderne media scoort de schaaksport enorme toeschouwersaantallen. Een Nederlands Kampioenschap krijgt zeker aandacht in landelijke media en op televisie, maar het bereik via internet, facebook en twitter is vele malen groter. Over de hele wereld zal het toernooi via allerlei sites worden gevolgd. Alle partijen zijn dankzij de elektronische borden waar op wordt gespeeld direct beschikbaar op het web. De deelname van wonderboy Anish Giri garandeert belangstelling uit alle hoeken van de wereld.

Daarmee zijn we meteen bij de weerlegging van een ander stereotype beeld van de schaaksport aangeland. Heel anders dan vaak wordt verondersteld, is de schaaksport vooral het domein van de jeugd. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers in het NK is door de deelname van de twee oude glories Ivan Sokolov (43) en Friso Nijboer (45) relatief hoog: 28. Maar favoriet Giri viert tijdens het toernooi zijn zeventiende verjaardag. In zijn kielzog is een groot contingent andere Nederlandse youngsters op weg naar de top. Die zijn te bewonderen in het open toernooi.

Bovendien is schaaksponsoring zeer voordelig. Een logo-vermelding op een schaaksite geeft exposure van China tot in Brazilië en van de USA tot India. Wekenlang! En niet bij het minst invloedrijke publiek. En de kosten? Daar kunt u vast niet een middagje met een zakenrelatie voor naar tennis gaan kijken. Een overzicht van alle sponsorproposities kunt u vinden op houtjehoofdhelder.nl onder de informatie over de Stichting. U kunt daar ook een sponsorbrochure dowloaden.


Opgave 372: wit wint.
Opgave 372 komt uit een partij tussen tweevoudig Nederlands kampioen Jan Smeets (2008 en 2010) en Dimitri Reinderman. Wit speelt en wint.

Opgave 371: zwart wint.
Opgave 371 was een stelling uit een partij tussen Ljubomir Ljubojevic en Anish Giri. Giri verraste wit met het fantastische 1. … Pf6-e4!! Het paard kan niet genomen worden op straffe van mat. Maar ook de dubbele dreiging 2. … Lf4 en 2. … Pf2+ kan niet meer met goed fatsoen worden gepareerd. Er volgde nog 2. Td1-g1 Pe4-f2+ 3. Kh1-g2 Td8xd4 4. Dc4-e6 Ld2-f4 5. Kg2-f1 Pf2-d1 en wit gaf op. In vroeger tijden zou het publiek goudstukken over het bord strooien.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

dinsdag 10 mei 2011

Anish Giri

Girimania, dat is wat ons te wachten staat bij het NK in SintLucas. Toen Anish Giri in januari tijdens het Tata Steel-toernooi de nummer één van de wereldranglijst Magnus Carlsen versloeg, stroomden de radio- en televisieploegen naar Wijk aan Zee. Telegraaf en NRC brachten het nieuws met foto op de voorpagina. Het enige wat nog ontbrak waren hordes gillende meisjes. En toch heeft Anish Giri alles om hem de Justin Bieber van de schaaksport te maken.

Foto van Anish' website.
Anish Giri was pas veertien jaar oud toen hij in 2009 Internationaal Grootmeester werd. De meeste spelers krijgen een terugslag als ze na lang zwoegen eindelijk de benodigde resultaten hebben behaald om de titel aan te vragen. Zo niet Anish Giri: hij won aansluitend zeer verrassend het Nederlands Kampioenschap als verreweg de jongste speler ooit. Het talent spat aan alle kanten van zijn spel: sommige tegenstanders worden met vaste hand langzaam geworgd, vele anderen worden met tactisch geweld op verschrikkelijke wijze van het bord geslagen. Alles met een glimlach op het gelaat, altijd bereid tot een vriendelijk praatje achteraf, heel open voor de pers en toch zeer kritisch op eigen en andermans onvolkomenheden op het schaakbord.

Overigens kan Anish nog heel wat meer dan schaken. Hij is geboren in Petersburg. Zijn vader is Nepalees, zijn moeder Russisch. Het gezin woonde enige tijd in Japan. In 2008 verhuisde hij naar Nederland. Anish’ eigen website is dan ook vijftalig. Mij is verteld dat hij zijn talen vrijwel accentloos spreekt, hetgeen ik voor zijn Engels (dat leerde hij op het tweetalig gymnasium) en Nederlands in elk geval kan beamen. Bovendien schrijft hij heel vlot, niet alleen op zijn website, maar ook in bijvoorbeeld New in Chess, het meest gerenommeerde schaaktijdschrift ter wereld.

Ik weet niet wat de katalysator zal zijn die bij jonge meisjes het hart en de hormonen op hol zal brengen. Misschien een televisieoptreden, waarin hij, ondanks zijn duivelse intelligentie, laat zien hoe aardig hij is. Het kan ook een fotoreportage in een glossy zijn, want hij is nog een mooie jongen ook. In elk geval sluit ik niet uit dat er van 25 juni tot en met 5 juli dranghekken op de Burgakker in Boxtel zullen staan. Nu maar hopen dat het gegil de kwaliteit van de partijen ten goede komt.

Opgave 371: zwart wint.
Opgave 371 is een stelling van Giri met zwart tegen de fameuze Ljubomir Ljubojevic, die in de jaren zeventig en tachtig zelfs Karpov met zijn getruukte spel de stuipen op het lijf joeg. De jeugd van tegenwoordig heeft de rollen omgekeerd: zwart speelt en wint.

Opgave 370: wit wint.
In het NK van 2009 verraste Giri zijn tegenstander Frans Cuijpers en het publiek in de stelling van opgave 370 met het spectaculaire 1. Dg7-e5!! De dame is onkwetsbaar wegens mat op a4, maar er dreigt ook mat op b8 en de zwarte dame staat in. Uiteraard gaf zwart de partij hier op.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

donderdag 28 april 2011

Houtje Hoofd Helder

De voorzitter
In handboeken voor copywriters wordt vaak gewaarschuwd tegen grappen. Vooral woordspelingen moeten het ontgelden. Ze zijn even leuk, maar na drie keer afgezaagd en reclame moet het van herhaling hebben. Toch zijn juist de meest succesvolle campagnes humoristisch. Er zijn voorbeelden te over. Dat heeft alles te maken met wat in reclamejargon ‘het concept’ wordt genoemd. Het concept moet to the point zijn, veel toepassingmogelijkheden hebben en ook creatief op veel verschillende manieren uitgewerkt kunnen worden. Als dat goed zit, mag het ook grappig zijn.

De secretaris

In 1998 wilde de Noord-Brabantse Schaakbond cursussen gaan geven via Volksuniversiteiten. Schaken is een ideale bezigheid om het brein te trainen, was de boodschap. Ik was toen voorzitter van die bond en kon het als reclameschrijver niet laten om hier een draai aan te geven. Ik fotografeerde wat vrienden en bekenden met een schaakstuk naast hun hoofd voor een witte en zwarte achtergrond. Daar werden posters van gemaakt met als slagzin: “Houtje Hoofd Helder”. Het bleek te werken.

Penningmeester Job de Lange
Tien jaar later werd Herman Grooten vijftig, een fameuze Brabantse schaker, die als jeugdspeler in Boxtel is begonnen. Boxtelaar Franck Steenbekkers stelde voor om ter gelegenheid van Hermans verjaardag een schaaktoernooi te organiseren. Er werd een organisatiecomité geformeerd en het Houtje Hoofd Helder concept werd weer van stal gehaald (een vijftiger kan zo’n aansporing wel gebruiken). Het Rapidtoernooi dat we die zomer in de TU Eindhoven speelden, werd een groot succes: 165 deelnemers waaronder vijf grootmeesters en in totaal 26 titelhouders.

Franck Steenbekkers

De ambities van het organisatiecomité stegen tot grote hoogte. Er werd een Stichting opgericht met als doelstelling de schaaksport te promoten. Onze liefste wens was een grootmeestertienkamp in Brabant te houden met daarnaast een open toernooi voor subtoppers en amateurs. Dat bleek een enorme klus, maar toen in 2010 het NK in Eindhoven op de Hightech Campus werd gespeeld, openden zich nieuwe perspectieven. Het was erg kort dag om dat jaar alle ideeën nog te realiseren, maar voor 2011 waren we voorbereid. Nu het NK dit jaar in SintLucas in Boxtel te gast is, heeft de Stichting Houtje Hoofd Helder natuurlijk meteen aansluiting gezocht bij het organisatiecomité. Het grote Houtje Hoofd Helder Open wordt gehouden van 27 juni tot en met 5 juli, parallel aan het NK en eveneens in SintLucas. Als u binnenkort wordt gevraagd met een schaakstuk model te staan, weet u waar het voor is.

Opgave 370: wit wint.
Opgave 370 komt uit een partij uit het NK van 2009 tussen Anish Giri en Frans Cuijpers. Wit heeft een klein materieel plusje, maar zoiets is niet gemakkelijk te winnen. De toen pas 14-jarige Giri vond echter een zet om het in één klap uit te maken. Ziet u het ook?

Opgave 369: zwart forceert mat.
Opgave 369 stamt uit een partij tussen Kagramanov en Sipke Ernst. Ernst sloeg toe met 1. … Tf8xf2+ 2. Kg2xf2 Dc7-h2+ 3. Kf2-f1 ( 3. Kf3 Dh3+ helpt ook niet) 3. … Dh2-h3+ 4. Kf1-f2 Lc3-d4+ 5. Te1-e3 Ld4xe3+ en wit gaf op. Na 6. Ke2 Dg2+ 7. Kxe3 d4 is het mat.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

Groot Open Schaaktoernooi in SintLucas

Persbericht Stichting Houtje Hoofd Helder
Boxtel, woensdag 27 april 2011

Nevenevenement bij Nederlands Kampioenschap

Boxtel staat deze zomer in het teken van de schaaksport. Tegelijk met het Nederlands Kampioenschap wordt van 27 juni tot en met 5 juli een groot open toernooi gespeeld in vakcollege SintLucas. De organisatie rekent op zo’n 150 deelnemers verdeeld over twee groepen. Het toernooi is uitgeschreven door de Stichting Houtje Hoofd Helder, die als doelstelling heeft de schaaksport in het zuiden van Nederland te stimuleren.

Het Houtje Hoofd Helder Open wordt gespeeld volgens het zogenaamde Zwitserse systeem, een in de schaaksport gebruikelijke competitievorm waarbij ook in erg grote groepen binnen negen ronden een onbetwistbare eindstand kan worden opgemaakt. Het toernooi is een officieel FIDE-toernooi; de uitslagen worden verwerkt op de ratinglijsten van de Wereldschaakbond. Het organisatiecomité sluit niet uit dat in de A-groep, voor spelers met een FIDE- of KNSB-rating van minimaal 2000 (sterke clubschakers), ook enkele Internationale Grootmeesters mee zullen doen. De B-groep (maximale rating 2050) is vooral bedoeld voor spelers uit de regionale competities.

Omdat het toernooi lang niet voor alle schaakliefhebbers in de vakantieperiode valt, wordt op doordeweekse dagen in de avonduren gespeeld van 19.00 tot 23.00 uur. Per trein is daarna meer dan de helft van Nederland nog vanuit Boxtel bereikbaar. Op www.houtjehoofdhelder.nl, de website van het toernooi, staan ook overnachtingsmogelijkheden in de omgeving van Boxtel, variërend van campings en B&B’s tot het zeer luxueuze Conferentiehotel Landgoed Huize Bergen in Vught, waar ook de deelnemers aan het Nederlands Kampioenschap zullen logeren.

De Stichting Houtje Hoofd Helder en de Koninklijke Nederlandse Schaakbond voeren op dit moment samen een sponsorwervingsactie voor de vele activiteiten rond het Nederlands Kampioenschap. Daarbij krijgen ze administratieve en creatieve steun van studenten van SintLucas. De begroting is nog niet volledig gedekt, maar volgens Huub van Dongen, de voorzitter van de stichting, zijn er voldoende toezeggingen om zowel het NK als het Open Toernooi te kunnen garanderen.

Voor meer informatie kunt u terecht bij
Stichting Houtje Hoofd Helder
Huub van Dongen (voorzitter),
06 53 95 56 53

donderdag 21 april 2011

Sipke Ernst

Ik ontmoette Sipke Ernst voor het eerst tijdens de Halve Finales van het Nederlands kampioenschap in 1996. Dat jaar had ik vlak voor mijn veertigste verjaardag na een spannende barrage tegen de Rus Alexander Posazhenikkov het Brabants Kampioenschap gewonnen. Sipke had zich, meen ik, gekwalificeerd via het Fries Kampioenschap. Maar hij was pas zestien. In de eerste ronde speelden we tegen elkaar. Als ouwe glorie dacht ik het vriendelijke onschuldig ogende kereltje risicoloos weg te kunnen schuiven. Ik kreeg met wit ook een klein plusje, maar Sipke verdedigde zich taai. Na een taai gevecht gaf ik mijn voordeel weg, maar ik dacht gemakkelijk remise te kunnen maken door een eindspel met ongelijke lopers in te vluchten. Sipke toonde vervolgens feilloos aan dat dat eindspel voor mij verloren was.

In 1998 kwalificeerde Sipke Ernst zich voor het eerst voor het NK. Hij haalde bij zijn debuut meteen een Meesterresultaat. Sindsdien was hij bij het NK vrijwel altijd van de partij. In 2002 was zijn vierde plaats voldoende voor zijn eerste grootmeesternorm. In de jaren daarna won hij verschillende sterke toernooien. In 2006 werd hem de titel van Internationaal Grootmeester toegekend. In het NK grossiert hij inmiddels in derde en vierde plaatsen. Maar zijn FIDE-rating zit nog steeds in de lift; sinds kort behoort hij tot het keurkorps van grootmeesters met een rating van boven de 2600, waarmee hij tot de beste tweehonderd spelers ter wereld gerekend mag worden. In het NK dat van 25 juni tot en met 5 juli in Vakcollege SintLucas in Boxtel wordt gehouden, moet hij tot de gevaarlijke outsiders worden gerekend.

Sipke Ernst wordt vaak een grillige speler genoemd. Ik ben het daar niet zo mee eens. Hij gaat grote complicaties zelden uit de weg en dan kun je natuurlijk wel eens tegen een nederlaag oplopen, maar hij verliest zelden de controle. En als hij een keer in moeilijkheden komt, weet hij zich steevast bijzonder taai te verdedigen. Zijn bijna feilloze eindspeltechniek heeft hem bovendien heel wat zwaar bevochten hele en halve punten opgeleverd. Hij is een vechtersbaas op het bord, die nooit verslagen is voordat de laatste kans is uitgenut. Volgens mij is zijn stijl de afgelopen vijftien jaar nauwelijks veranderd, maar hij is wel veel en veel sterker geworden. Onschuldig is hij bepaald niet meer, maar gelukkig is hij nog steeds de vriendelijkheid zelve.

Opgave 369: zwart forceert mat.
Opgave 369 komt uit een partij van Sipke Ernst met zwart tegen Kagramanov uit het Canada Open van 2008. Zwart heeft al genoeg compensatie voor de geofferde kwaliteit om met rustige zetten op winst te spelen. Ernst vond echter een geforceerd mat. Ziet u hoe?

Opgave 368: wit wint.
In opgave 368 zagen we Ernst met wit aan het werk tegen Alexander Baldus in het Hogeschool Zeeland Toernooi van 2001. Wit won fraai met 1. Tc1xc2!! Tc5xc2 2. Lf3-d5!! en zwart gaf op. Hij kan de witte d-pion niet meer tegenhouden, want op 2. … Td3xd5 volgt 3. Ph5-f6+ Kg8xg7 4. Pf6xd5 en promotie van de pion.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

donderdag 14 april 2011

Landgoed Huize Bergen

Door de geluidswallen langs de A2 is bijna niet meer te zien dat zich aan de oostkant van Vught een enorm parklandschap uitstrekt. Enorme loofbomen, uitgestrekte grasvelden en bosschages van rododendrons en oleanders omgeven er allerhande enorme villa’s, die in de loop van de afgelopen eeuw hun woonfunctie hebben verloren. Eén van de mooiste is nu in gebruik als conferentiehotel: het monumentale hoofdgebouw van Landgoed Huize Bergen. Het werd in 1916 gebouwd in opdracht van de familie Van Beuningen-Fentener van Vlissingen. De schitterende tuin van bijna acht hectaren werd al in de 19e eeuw aangelegd door de beroemde tuinarchitect Springer. “Van oude luister naar nieuwe pracht” kopte het lifestyle magazine The Art of Living naar aanleiding van de complete restauratie en verbouwing in 2008. En daar is niets te veel mee gezegd.

In het hotel zijn deze zomer van 25 juni tot 5 juli de deelnemers aan het Nederlands Kampioenschap schaken te gast, dat in vakcollege SintLucas in Boxtel wordt gespeeld. Beter kunnen de deelnemers het nauwelijks treffen. Het is alsof ze er terugkeren in de grandeur van lang vervlogen tijden. Ze treffen er een ambiance die nog het meest lijkt op die van de jugendstilcasino’s van Karlovy Vary en Merano waar grootheden als Lasker, Capablanca en Rubinstein bijna honderd jaar geleden hun grote successen vierden. De diverse conferentiezalen hebben romantische erkers. Kroonluchters en lambrisering, schilderijen, geornamenteerde plafonds: alles is in het werk gesteld om stijl te creëren. Maar de service, de keuken en vooral de faciliteiten zijn uiterst modern. Breedbandinternet is de norm in de fraaie hotelkamers: vooral eenpersoons kamers overigens, want het is niet voor niets een conferentiehotel.

Tegelijkertijd met het NK wordt in Boxtel een negenrondig Open Toernooi gehouden. Ook de deelnemers aan dat toernooi kunnen desgewenst van een aantrekkelijk aanbod van Conferentiehotel Huize Bergen gebruikmaken. Een weekendarrangement voor bezoekers aan het NK is gecompleteerd met een rondvaart op de Binnendieze in Den Bosch en een bezoek aan het Noord-Brabants Museum. Maar ze kunnen natuurlijk ook gewoon naar SintLucas komen om de verrichtingen van de huidige generatie schaakhelden te bekijken.

Opgave 368: wit wint.
In opgave 368 zien we NK-deelnemer Sipke Ernst aan het werk. Op het eerste gezicht is het niet duidelijk hoe wit de race van de pionnen in zijn voordeel moet beslechten. De Friese grootmeester vond met wit echter een zeer elegante oplossing. Ziet u het ook?

Opgave 367: wit wint.
Opgave 367 was een moeilijke combinatie van Erwin l’Ami tegen Luc Compagnie uit het Open Kampioenschap van Nederland in 2000. L’Ami besliste de partij met 1. Te1xe6!! Ke7xe6 (Op 1. … fxe6 2. Dg7+ raakt zwart zo ongeveer alles kwijt.) 2. Ta1-e1+ Ke6-d7 (Of 2. … Pe4 3. Lxe4 dxe4 4. Txe4 en nu 4. … Kf5 5. Ld6! En wint, of 4. … Kd7 5. Dd3+ Kc6 6. Tc4 en wint) 3. Dg3xg7 en de zwarte stelling stort in.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

Dubbelschaak haalt monsterscore

UVS met 7-1 naar huis
Nu de kansen op een kampioenschap en promotie zijn verkeken, blijkt het eerste team van Dubbelschaak plotseling weer een stevig potje te kunnen schaken. Tegen het op papier sterkere UVS uit Nijmegen kwam de Boxtelse ploeg zaterdag met een zeer overtuigende 7-1 overwinning op de proppen. De spelers van UVS waren zo onder de indruk dat ze in hun verslag op hun website beweren de hele middag op het terras aan De Waal te hebben gezeten, terwijl de wedstrijd door goedgelijkende stand-ins werd gespeeld.

UVS is een team met drie zeer sterke Nederlandse subtoppers, Anton van Rijn, Fide-Meester Joost Retera en Pim Haselagers. Ze werden in Boxtel alle drie zeer hardhandig opgebracht door respectievelijk Huub van Dongen, Martien van der Meijden en Peter Boll. Maar ook de overige UVS-ers hadden duidelijk hun dag niet. De 7-1 eindstand was nauwelijks geflatteerd, want in de twee remisepartijen lagen de winstkansen ook bijna de gehele partij aan Boxtelse kant.

Martien van der Meijden was als eerste klaar. In een zeer accuraat gespeelde partij zadelde hij op het tweede bord zijn gerenommeerde tegenstander al in het vroege middenspel met vervelende problemen op. Gestaag verbeterde hij zijn stelling en toen Retera ook nog een gemene wending over het hoofd zag, moest hij grof materiaal geven om niet meteen te hoeven capituleren. Huub van Dongen bracht het tweede punt binnen. Op bord één was hij met zwart in het Dame-Indisch in het voordeel gekomen toen Van Rijn zijn dame buitenspel zette. Van Dongen reageerde onmiddellijk met een scherpe centrumactie. Wellicht had wit het tij nog kunnen keren, maar zoals hij het speelde, was de partij snel voorbij. Peter Boll had in een zijvariantje van het Grünfeld-Indisch een nieuwtje gespeeld. Zijn tegenstander reageerde met een zeer opportunistische aanval die veel materiaal kostte, maar bij lange niet genoegd initiatief opleverde. Boll sloeg de aanval rustig af en bracht de stand op 3-0.

Op dat moment zag het er aan alle borden uitstekend uit, alleen Rob van Meurs stond zeer slecht. Helaas misten Wil van Lankveld op bord drie en Guido Jansen op vier hun kansen en moesten in remise berusten. Michel van der Stee op bord zeven en Michiel Luijpen op acht haalden de winst wel binnen. Zes bordpunten leek daarmee het maximaal haalbare, maar wie beter op het resterende bord lette, kon daarin al de contouren ontdekken van het wonder dat zich ging voltrekken. Rob van Meurs was slecht uit de opening gekomen en had in het middenspel twee pionnen moeten geven. Dat had hij echter bijzonder handig gedaan, want de stelling met alleen zware stukken en ongelijke lopers bleek plotseling vol tegenkansen te zitten. Zijn tegenstander zag geen enkele manier om zijn spel verder te ontplooien en werkte zich langzamerhand steeds verder in de nesten. Rob maakte daar handig gebruik van een scoorde alsnog het volle punt.

Dubbelschaak-2 en -3
Intussen deden Dubbelschaak-2 en -3 ook goede zaken. Dubbelschaak-2 won dankzij overwinningen van Niels Heijstek, Michel van der Elzen en Martin van Driel met 5-3 van De Combinatie-2 uit Asten. Niels Heijstek kwam daarmee op een score van 6½ uit 7 en is daarmee zowel topscorer van de eerste klasse van de Noord-Brabantse Schaakbond, als van alle Dubbelschaakteams. Dubbelschaak-3 hield door knappe overwinningen van Geert Tiellemans, Jaap Gottlieb en Henk Noordman kampioen WLC-3 uit Eindhoven op 4-4. Voor het tweede en derde team is daarmee het schaakseizoen ten einde. Het eerste wacht in mei nog een verre uitwedstrijd tegen Brunssum, dat alleen bij winst degradatie nog kan ontlopen. Dubbelschaak heeft aan een kleine overwinning genoeg om de tweede plaats veilig te stellen.

donderdag 7 april 2011

Erwin L’Ami

Erwin L’Ami hoort zonder meer tot de favorieten voor het Nederlands kampioenschap dat van 25 juni tot en met 5 juli SintLucas, Creatieven in Opleiding, in Boxtel wordt gespeeld. Deze week is hij 26 jaar geworden. In het verleden werd altijd beweerd dat schakers pas na hun dertigste hun sterkste spel zouden spelen. Tegenwoordig zijn er steeds meer piepjonge grootmeesters die al voor hun twintigste doorstoten naar de absolute wereldtop. Sommigen weten zich daar lang te handhaven. Anderen vallen geleidelijk weer terug. Erwin l’Ami lijkt meer een speler van de oude stempel. Zijn prestaties worden langzaam maar zeker steeds beter.

Hoewel hij ook als jeugdspeler uitstekend voor de dag kwam, begon L’Ami voor het publiek op te vallen in 2004. In allerlei toernooien bleek hij zich te kunnen meten met ervaren topgrootmeesters als Loek van Wely en Jan Timman, terwijl hij als een van de weinigen ook het aanstormende jeugdtalent Magnus Carlsen een aantal keren onderuit wist te halen. Hij besloot zich professioneel aan het schaken te wijden: een goede keuze, want binnen de kortste keren behaalde hij de allerhoogste titel, die van Internationaal Grootmeester.

Zijn beste prestatie tot nu toe is ongetwijfeld de gedeelde tweede plaats bij het Europese Kampioenschap in 2008. Daarmee kwalificeerde hij zich voor het Worldcup-toernooi in Chanty-Mansiejsk in 2009, een knock out toernooi met louter topspelers, waar hij helaas al in de eerste ronde werd uitgeschakeld. Zijn tweede plaats in het EK leverde hem bovendien een eervolle uitnodiging op: niemand minder dan Veselin Topalov vroeg L’Ami als secondant op te treden tijdens zijn WK-match met Vladimir Kramnik. Een uitgelezen kans die L’Ami met beide handen aangreep.

Dit jaar is L’Ami niet goed begonnen. In het Tata Steel Toernooi in Wijk aan Zee wist hij bij zijn debuut in de A-groep weinig potten te breken. Ook in het afgelopen weekend afgeronde Europees Kampioenschap in Aix-les-Bains was hij niet goed op dreef: 6 uit 11. Maar dat wil niet zeggen dat hij bij het komende NK niet tot de kanshebbers gerekend moet worden. In het NK eindigde hij tot nu toe steeds bovenaan in de middenmoot. Met een goede voorbereiding zal L’Ami zich in de fraaie theaterzaal in Boxtel ongetwijfeld in de strijd om de eerste plaats kunnen mengen.

Opgave 367: wit wint.
Opgave 367 is afkomstig uit een jeugdpartij van L’Ami uit 2000 tegen Luc Compagnie. Met wit slaat hij keihard toe. Ziet u hoe hij de partij in enkele zetten beslist?

Opgave 366: wit wint.
Opgave 366 is een stuk eenvoudiger. In deze stelling besliste L’Ami de partij met de klassieke combinatie 1. Ld3xh7+ Kg8xh7 ( 1. … Kh8 2. Tf7 is ook afgelopen) 2. Dg3-g6+ Kh7-h8 3. Tf1-f7 Dd8-g8 4. h7-h6 en zwart gaf op.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.

donderdag 31 maart 2011

De speelzaal van het NK

Wat de Nederlandse topgrootmeesters vinden van het idee om ergens in de provincie in een school het Nederlands kampioenschap af te werken, weet ik niet, maar ik heb zo mijn vermoedens. Talloze schaakclubs in Nederland werken hun wedstrijden af in rommelige aula’s ter beschikking gesteld door welwillende lycea. Zelfs in de meesterklasse wordt om de haverklap in dat soort accommodatie gespeeld. Ze kunnen niet weten dat het bij SintLucas heel anders ligt: een heuse theaterzaal met foyer. Het project werd enkele jaren geleden, als blijk van de betrokkenheid van SintLucas bij de gemeenschap, aan de school gebouwd. Het theater heeft een eigen moderne en toch statige ingang. Er zal gespeeld worden op het podium, het publiek kan de spelers gadeslaan vanuit de zaal, in een ruimte aan de andere kant van de foyer worden de partijen van commentaar voorzien. Daarnaast wordt in een computerlokaal een persruimte ingericht. Kortom: een toplocatie een topevenement waardig.


Schakers zijn erg gevoelig voor de ambiance tijdens een toernooi. Toen het NK eind jaren zestig en begin jaren zeventig in Hotel De Klanderij in Leeuwarden werd gespeeld, placht Internationaal Grootmeester Hein Donner mopperend op en neer te reizen naar Amsterdam. Niet alleen omdat hij de provincie verachtte. In een artikel in Schaakbulletin beschreef hij het hotel als een authentiek ‘Olde Frysk Swine Kut’, in 1321 gebouwd, en sindsdien, noch aan de buitenkant, noch aan de binnenkant, ooit aangepast aan de eisen des tijds. Wellicht heeft Donners spotlust eraan bijgedragen, maar inmiddels is het historische hotel onder de sloophamer gevallen. Op internet staan nog oude prentbriefkaarten. Een fraai provinciaal jugendstilgebouw van rond 1900. Alles aan Donner was overdreven. Zelfs zijn kijk op de werkelijkheid.

In Boxtel zullen de spelers niets te klagen hebben. De omgeving is rustig. De zaal ideaal. Zelfs van het negenrondige Open Toernooi dat de Stichting Houtje Hoofd Helder tegelijkertijd als nevenevenement in de aula zal houden, hebben de toppers geen last. Zelfs niet als er honderden liefhebbers op afkomen. De school heeft een fraaie tuin die bij mooi weer zowel door de amateurs als de profs gebruikt kan worden om gezellig even na te praten. Ook de foyer is daarvoor zeer geschikt. En de overnachtingen in Conferentiehotel Landgoed Huize Bergen in Vught moeten zelfs in de smaak vallen van de meest verwende globetrotters uit het deelnemersveld.

Opgave 366: wit wint.
 Opgave 366 stamt uit een partij tussen NK-deelnemers Erwin L’Ami en Ted Barendsen. Wit wint. Een klassieker!

Opgave 365: wit wint.
In opgave 365 zien we Ivan Sokolov aan het werk tegen Jan Timman. Wit won fraai met het kwaliteitsoffer 1. Te7xd7! Lf5xd7 2. Pf4xg6 Wit dreigt niet zo zeer op f8 te slaan, maar vooral 3. Df3 met onafwendbaar mat. Timman probeerde nog 2. … Dc5-c3 en werd toen nogmaals onaangenaam verrast met 3. Df3xh5! De toren op e1 is onkwetsbaar, want na 3. … Dxe1+ 4. Kh2 Dc3 ( de enige manier om het mat op h8 te dekken) 5. Pe7+ Kg7 6. Dh6 is het mat. Zwart gaf op.

Deze rubriek verschijnt wekelijks op donderdag in Brabants Centrum. Op Schaaksite.nl wordt elke donderdag een link geplaatst naar het nieuwste stukje op dit blog. Alle informatie over de beoefening van de schaaksport in Boxtel vindt u op dubbelschaak.nl.