Bloggen

Het lijkt wel of internet voor de schaaksport is gemaakt. De eerste internetschaakclubs bestaan al sinds het begin van de jaren negentig. Wie zich aanmeldt (gratis), kan op ieder moment van de dag een partijtje spelen, want er zijn altijd wel andere liefhebbers op de club aanwezig. Daarbij wordt gebruik gemaakt van zogenaamde grafische interfaces. De spelers zien gewoon een schaakbord op het beeldscherm en doen hun zetten met de muis. Dat gaat zo snel dat je moeiteloos potjes met één minuut bedenktijd kunt spelen tegen iemand aan de andere kant van de wereld.

Ook de informatievoorziening in de schaaksport gebeurt via internet. Clubladen bestaan nauwelijks meer; praktisch iedere vereniging heeft een website. Al voordat in 1997 Dubbelschaak ontstond uit een fusie tussen De Waltoren en De Gestelse Pion, had De Waltoren een eigen site. Producenten van schaaksoftware maakten zelfs de computerfreak op de club overbodig. Met een programma als Chessbase, wat iedere rechtgeaarde schaker móet hebben om partijen op de pc te bewaren en te analyseren, is het doodeenvoudig om partijen op internet te publiceren die met het klikken van de muis zijn na te spelen. Zodoende verschijnen er ook nauwelijks toernooiboeken meer: vrijwel iedere partij uit ieder toernooi is dankzij deze software live op het internet te volgen.

Ook het forum en het weblog zijn in de schaakwereld wezenloos populair. Op een forum kan iedereen een discussie openen en roepen wat hij wil, wat voor de over het algemeen zo stille schakers een grote aantrekkingskracht blijkt te hebben. Een weblog is een logboek op het wereldwijde web. “We blog” schreven de pioniers woordspelerig in hun dagboeken, waarmee het werkwoord “bloggen” was geboren. Ik denk dat het oudste Nederlandse weblog het schaakdagboek van Tim Krabbé is. Blogs waren aanvankelijk lastig bij te houden, maar via aanbieders als http://www.blogger.com/ kan tegenwoordig iedereen binnen een half uur on line zijn. Bezoekers van het blog kunnen eenvoudig op ieder nieuw bericht reageren: een keer met de muis klikken, tekstje typen, klaar. Het voornemen voor 2008: alles up te date houden.

Voor iedereen die zijn schaakniveau een beetje wil verbeteren, staan op http://www.stappenmethode.nl/ sinds kort dagelijks zeven opgaven in oplopende moeilijkheidsgraad. Onze opgave 203 is een voorbeeld op niveau 4. De opdracht: wat is de beste zet voor wit?

Opgave 202 was een flauwiteitje voor Driekoningen. Wit mocht tot ieder stuk promoveren wat hij maar wilde. Hij geeft mat in twee met 1. f7-f8 met promotie tot zwarte koning. Zwart is dan in zetdwang en moet 1. … Kf8-e8 spelen, waarna de koningin met 2. Dh7-e7 beide brutale oppositieleiders mat zet.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

De after party

Heerlijk volgevreten met rode blossen op de konen hingen de schaakliefhebbers in het met dennentakken en hulst versierde etablissement om het schaakbord. Graaiende handen voerden met harde klappen allerlei zetten uit. “Wacht nou even”, riep een persoon met kennelijk enige invloed. “Eerst even nadenken.” En toen vonden ze het, de oplossingen van de kerstrubriek uit Brabants centrum, bedoel ik.


Opgave 1 is een mooie truc van Leids kampioen Raoul van Ketel. Met zwart verraste hij de heer Wantola met 1. … Pe6-g5! Dat dreigt mat op h3 en torenwinst op e3. En wanneer wit de zwarte dame slaat met 2. Te3xf3 wint zwart het verloren materiaal na 2. … Pg5xf3+ met rente terug.


Opgave 2 komt uit het Wereldbekertoernooi van Khanty-Mansiysk. De sterke Pool Bartlomiej Macieja die het Azerbeidjaanse toptalent Teimour Radjabov uitschakelde, kwam in de eerste ronde met speels gemak tot winst tegen de Tsjech Viktor Laznicka. Hij speelde vanuit de diagramstelling 1. Pd4-f5!! Het is meteen uit. Na 1. … e6xf5 2. Td1xd8 Le7xd8 3. Th1-e1+ is 3. … Pf6-e4 onmogelijk wegens 4. Dc7xd8 mat. Eerst de toren ruilen helpt niet omdat de onderste rij dan te zwak is. En ook na andere zetten verliest zwart have en goed.


De Oekraïner Ruslan Ponomariov had het in de eerste twee rondes van hetzelfde toernooi erg moeilijk, maar bereikte uiteindelijk de halve finale. In diagram 3 wint hij tegen de Egyptenaar El Gindy met wit via een diepe combinatie een pion. Het begint allemaal met 1. Th6xf6! Le7xf6 2. Pc3-d5! Daarna is 2. … Dxd2 3. Pxf6+ Kf8 4. Lxd2 Tg6 5. Lxg5! behoorlijk hopeloos voor zwart. El Gindy koos voor 2. … Lf6-d8 3. Pd5-f6+! Ke8-f8 4. Dd2xa5 Ld8xa5 5. Pf6xg8 Kf8xg8 6. Le3xg5 maar dat pionnetje bleek voor Ponomariov ruim voldoende om vlot de winst af te dwingen.


Diagram 4 komt uit de finale van het Wereldbekertoernooi. De slotcombinatie van wit is niet meer zo moeilijk. Gata Kamsky versloeg Alexei Shirov met 1. Pg5-f7+ La2xf7 2. Pe5xf7 Tf6xf7 3. Tg1xg8+ Kh8-h7 4. Tg8-h8+ Kh7-g7 5. Td8-g8+ Kg7-f6 6. e4-e5+ Kf6-e7 7. Tg8-e8+ Ke7-d7 8. e5-e6+ en zwart gaf op.

Epiphaneia

3 januari 2007

“Schaken” is misschien net niet genoeg. Om het kaf van het koren te scheiden begin ik daarom het jaar maar met een Griekse term. We hebben het natuurlijk over De Openbaring, of Driekoningen zoals u wilt, en we zijn weer gezellig onder elkaar. Gelukkig Nieuwjaar.

De Nederlandse media werden het afgelopen jaar gedomineerd door drie politieke koningen: de heren Balkenende en Wilders en mevrouw Verdonk. De woordvoerster van de regering Balkenende, Koningin Beatrix, hield ons in haar kersttoespraak het volgende voor: “De geschiedenis heeft ons geleerd dat tolerantie een basis biedt om spanningen te boven te komen en conflicten te overwinnen. Díe kostbare verworvenheid maakt deel uit van ons culturele erfgoed.” Maar dat erfgoed staat onder druk, zo stelde ze vast: “Vandaag zien we een neiging tegenstellingen juist te verscherpen. Grofheid in woord en daad tast de verdraagzaamheid aan.” Geert Wilders zag daar terecht een veroordeling van zijn partij in. Nog al wiedes, zou ik denken, want Beatrix draagt het regeringsstandpunt uit en Wilders’ PVV is een oppositiepartij. Mevrouw Verdonk, die zich ook aangesproken had mogen voelen, hield wijselijk haar mond.

Inhoudelijk ben ik het volledig met Koningin Beatrix eens. Alleen de wijze waarop zij haar boodschap onder regie van de heer Balkenende heeft verwoord, was een beetje slap. Veel beter had zij man en paard kunnen noemen, of zo u wilt Wilders en Verdonk. Wilders’ opruiende, ongenuanceerde en bittere taal jegens minderheden, wordt een steeds gevaarlijkere destabiliserende factor in onze samenleving. Verdonk is vooral een bedreiging voor de democratie. Haar “Trots op Nederland” is geen politieke partij maar een “beweging”. Je kan er geen lid van worden of invloed op uitoefenen. Verdonk’s wil is wet. Er is nog geen kandidatenlijst, dus wellicht dat ze net zulke onvergetelijke genieën meebrengt als indertijd Pim Fortuyn. Een programma heeft ze ook niet. En toch vindt ze medestanders. Volgens de laatste peiling van Maurice de Hond op 30 december 2007 denkt het Nederlandse volk dat mevrouw Verdonk 21 paar billen heeft, want als er nu verkiezingen zouden zijn, zou ze zo veel zetels gaan bezetten in het parlement.


Hoe de koningin het wel had moeten aanpakken, laat ik u graag zien in een schaakfragment. Opgave 202 is een sprookje met licht aangepaste spelregels: u mag promoveren tot ieder stuk dat u maar wilt, ook zwarte. Wit geeft mat in twee.


Opgave 201 kwam uit de 4e partij van de kandidatenmatch Kramnik-Kamsky in 1994. Zwart besliste de partij met de tegenaanval 1. … d4-d3+ 2. Tf3-f4 Da4xf4! 3. Dh6xf4 Tg1-h1! 4. g3-g4 h7-h6! 5. Kh4-h3 g7-g5 en wit ging snel aan de combinatie van koningsaanval en vrijpion ten onder.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

In de herberg

20 december 2007

Het geschiedde in die dagen dat iedereen op reis ging. In de herbergen was het hoogseizoen. Er was geen stoel aan tafel meer te krijgen, laat staan een slaapplaats. Al was het nog zo koud, meisjes met zwavelstokjes en hoogzwangere vrouwen werden resoluut de deur gewezen. Maar wat was het gezellig. Alles was versierd met sparrengroen en guirlandes, hulst met rode besjes en glinsterlichtjes. Aan lange tafels werden overdadige spijzen geserveerd en voortreffelijke wijnen. Er werd gezongen en geklassineerd. En toen na de kaas met port en het dessert met marsala alle wereldproblemen besproken waren, zette één van de aanwezigen een schaakspel op tafel. Luidkeels werd om Brabants Centrum geroepen. Want dit jaar wilde iedereen wel eens kijken of de kerstopgaves echt zo bijzonder waren.


Opgave 1 is een mooie truc van Leids kampioen Raoul van Ketel met zwart.

Opgave 2 komt uit het Wereldbekertoernooi van Khanty-Mansiysk. De sterke Pool Bartlomiej Macieja die het Azerbeidjaanse toptalent Teimour Radjabov uitschakelde, kwam in de eerste ronde met speels gemak tot winst tegen de Tsjech Viktor Laznicka. Wit aan zet. Lukt het u ook?


De Oekraïner Ruslan Ponomariov had het in de eerste twee rondes erg moeilijk, maar bereikte uiteindelijk de halve finale. In diagram 3 wint hij met wit via een diepe combinatie een pion. Ziet u hoe?

Diagram 4 komt uit de finale. De slotcombinatie van wit is niet meer zo moeilijk. Wat er aan voorafging ziet u op ons weblog. Wat een partij! Ziet u hoe wit wint?

Prettige feestdagen.

En heeft u een tip nodig? Kijk dan even onder 'comments'. Daar kunt u ook uw antwoorden opgeven. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon anoniem inloggen. Maar vul a.u.b. wel uw naam in, anders komt het bericht niet op de site.

Alle teams Dubbelschaak winnen

Persbericht schaakcompetitie, Boxtel, 15 december 2007

Zou 2008 meerdere kampioenschappen brengen?

Zaterdag 15 december was de meest succesvolle dag uit de geschiedenis van Dubbelschaak. Dubbelschaak komt dit seizoen voor het eerst met vier teams uit in de competitie. Zaterdag speelden ze alle vier tegelijk thuis in de grote zaal van Grand Café Rembrandt. En alle teams wonnen. Sterker nog: toen na afloop de ranglijsten opgemaakt konden worden, bleek Dubbelschaak in vier poules dikke kampioenskansen te hebben.

Dubbelschaak-1 speelde tegen Brunssum. De Limburgers, die al vaker in Boxtel het onderspit hadden moeten delven, speelden met een zogenaamde tactische opstelling. Hun vaste borden 1 en 2, zaten op 5 en 6 om daar tot scoren te komen. Aan de hoogste borden hadden ze twee op papier veel zwakkere broeders opgesteld. Veel succes leverde die fantasieopstelling aanvankelijk niet op. Guido Jansen en Rob van Meurs hielden de Limburgse toppers Gaston Dörenberg en Hans Dam met speels gemak op remise. Op bord 1 en 2 hadden Huub van Dongen en Michel van der Stee inmiddels een zichtbaar voordeel opgebouwd.

Peter Boll aan bord 3 had met zwart de openingsproblemen ook goed opgelost. Hij bouwde gestaag zijn voordeel uit, maar zijn tegenstander hield rommelkansen. Kortom: het zag er allemaal zeer overtuigend uit. Helaas kwam er in het vierde uur, kort voor de tijdcontrole, een grote kentering in de wedstrijd. Michiel Luijpen verloor geheel onverwacht. Martien van der Meijden scoorde een fraaie gelijkmaker. Maar Huub van Dongen blunderde, stond ineens twee pionnen achter en kon opgeven, terwijl Ad Kleijberg, die aanvankelijk ook op voordeel mocht bogen, in remise moest berusten.

Gelukkig had Dubbelschaak Michel van der Stee en Peter Boll nog aan de tafels. Van der Stee wist zijn tegenstander via een fraaie minorpromotie tot overgave te dwingen. Peter Boll bleef zijn kansen voortreffelijk waarnemen en wist een moeilijk technisch eindspel na de volle zes uur spelen tot winst te voeren. Eindstand: 4½ - 3½. Resultaat op de ranglijst: een gedeelde tweede plaats, terwijl behalve de nummer één, alleen nog degradatiekandidaten op het programma staan.

Dubbelschaak-2 klom zaterdag via een 5-3 overwinning op De Kemppion uit Eersel naar de eerste plaats. Dubbelschaak-3 won met 7-1 van Nuenen-2. Dubbelschaak-4 scoorde 4-2 tegen Nuenen-3. Het tweede en derde team staan gedeeld tweede. Het heeft er alle schijn van dat Dubbelschaak het jubileumseizoen volgend jaar met een groot feest kan afsluiten.

Gata Kamsky

13 december 2007

Als er vroeger een match om het wereldkampioenschap werd gespeeld, stonden de kranten vol smeuïge verhalen. Die werden gretig gelezen. Op feestjes en partijen worden clubschakers nog altijd door volkomen leken aangesproken op de aberraties van Fischer, Spassky, Karpov, Kortsjnoj en Kasparov die in vervlogen tijden breed werden uitgemeten in de landelijke pers. Bestaan zulke schaakwedstrijden niet meer, is dan steevast de vraag. Laat ik u uit de droom helpen: niet de schaakwereld is ingrijpend veranderd, maar het medialandschap. Gelukkig hebben de liefhebbers het internet, waarop alles live te volgen is. En u heeft natuurlijk deze rubriek.

In Khanty-Mansiysk in Siberië wordt sinds enkele weken een enorm schaaktoernooi gespeeld om uit te maken wie volgend jaar een match om het wereldkampioenschap mag spelen tegen wereldkampioen Viswanathan Anand. Van de 128 topgrootmeesters die aan het toernooi begonnen, zijn er inmiddels twee overgebleven die de finale zullen spelen: Alexei Shirov, die tegenwoordig als Spanjaard bekendstaat, en Gata Kamsky, die sinds een jaar of tien de Amerikaanse nationaliteit heeft. De beide finalisten zijn zeer kleurrijke figuren, die al een lange carrière achter de rug hebben. In de halve finale wisten ze de piepjonge grootmeesters Sergey Karjakin en Magnus Carlssen uit te schakelen.

Het is om te huilen dat de kranten het laten afweten, want over Gata Kamsky, die al in het begin van de jaren negentig internationaal furore maakte als Russisch wonderkind, is veel te vertellen. Hij werd in zijn jonge jaren alom gezien als een ernstige bedreiging voor Kasparov, maar hij had één grote handicap: hij werd overal begeleid door zijn vader, de bokser Rustam Kamsky, een ruziezoeker die menig toernooiorganisator tegen de grond heeft geslagen. Van ellende trok Gata zich terug uit de schaakwereld en ging medicijnen studeren. Een paar jaar geleden maakte hij zijn comeback. Zijn vader reist niet meer mee, dus die medicijnenstudie was niet nodig geweest. Gelukkig heeft zijn schaken er niet onder geleden.


Opgave 201 komt uit een partij Kramnik-Kamsky uit 1994. Kramnik heeft materiaal geofferd, ongetwijfeld in de veronderstelling dat zwart mat liep. Kamsky heeft verder gekeken. Ziet u het ook?


Opgave 200 kwam uit een partij tussen Van Wely en Kamsky. Van Wely speelde 1. La3-e7! Td8xd5 2. Pf3-g5 Db6-c6 en verraste toen zijn tegenstander met 3. Ta1-a6!! Dc6-a8 4. Ta6xa7!! en zwart kon opgeven.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Secondant

6 december 2007

Maandag was de Brabantse schaakgrootmeester Loek van Wely op de televisie. In het programma Holland Sport werd hij geïnterviewd door Wilfried de Jong en Matthijs van Nieuwkerk. Aanleiding was zijn artikel in het literaire schaaktijdschrift Matten over zijn ervaringen als secondant van Vladimir Kramnik tijdens het toernooi om het wereldkampioenschap dat in september in Mexico City werd gespeeld.

De taak van een secondant bij een schaakwedstrijd is zeer divers. Alleen de allergrootste toppers kunnen zich een secondant veroorloven. En die wordt in het algemeen alleen ingehuurd bij de allerbelangrijkste evenementen. De secondant is niet zo zeer een coach als allround medewerker. Van Wely vertelt dat hij zelfs de vuile was van Kramnik weg moest brengen en ophalen. Maar de belangrijkste taak zit hem in de voorbereiding op de partijen.

Van iedere deelnemer aan zo’n WK-toernooi zijn enkele duizenden partijen bekend. Grootmeesters houden uitstekend bij wat voor systemen hun concurrenten spelen. Het is van groot belang de zwakke plekken in de spelvoering van de tegenstanders bloot te leggen. Dat is de belangrijkste taak van de secondant. Maar om daarin een wereldkampioen van dienst te kunnen zijn, moet de secondant natuurlijk zelf ook een absolute topper zijn en bovendien een noeste werker met een kritisch oog en een voorbeeldige loyaliteit.

Het ligt voor de hand dat Van Wely volgend jaar Kramnik opnieuw terzijde zal staan tijdens de grote WK-tweekamp tegen Anand. In januari tijdens het Corus-toernooi in Wijk aan Zee zal Van Wely echter beslist niet voor Kramnik werken. Daar neemt hij het zelf op tegen Anand en Kramnik en de rest van de wereldtop.


Halverwege de jaren negentig was Loek van Wely een tijd lang secondant van Gata Kamsky. In hun eerstvolgende onderlinge partij draaide Van Wely zijn baas een vreselijke loer. In de stelling van opgave 200 begon hij met 1. La3-e7! Td8xd5 2. Pf3-g5 Db6-c6 en bewees vervolgens dat hij een stukje verder had gerekend. Ziet u het ook? Het is te hopen dat hij in Wijk aan Zee tegen Kramnik ook zoiets weet te flikken.


In Huub van Dongen-Jean van Kan volgde in de stelling van opgave 199 1. … Dd7-f5 2. Te4-f4! Zwart gaf op, want 2. … e5xf4 gaat niet wegens 3. Dc3-g7 mat.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Dubbelschaak verliest nipt van HMC Calder

Persbericht woensdag 5 december

Bosschenaren weer te sterk

In iedere sport zijn de bekerwedstrijden het toefje op de pudding voor de teams uit de lagere klassen. Dinsdagavond speelde Dubbelschaak thuis voor de KNSB-beker tegen de Meesterklassers van HMC-Calder uit ’s-Hertogenbosch. Er komt zelden publiek af op een schaakwedstijd, maar deze Brabantse streekderby trekt steevast schaakfans uit de verre omtrek. Dubbelschaak speelt drie klassen lager, maar weet de Bosschenaren altijd stevig partij te bieden. Helaas is het steeds net niet genoeg.

Dit jaar was het niet anders. Bekerwedstrijden worden in de schaaksport slechts aan vier borden gespeeld. De toevalsfactor speelt dan behoorlijk mee en het is zaak voor de underdog om de partijen zo agressief mogelijk op te zetten. In scherpe stellingen is een foutje snel gemaakt, ook onder professionals. Met die gedachte in het achterhoofd probeerden Martien van der Meijden aan bord vier en Huub van Dongen op bord één hun tegenstanders in de verwikkelingen te laten verdrinken. Helaas pakte het verkeerd uit. Van der Meijden werd weggemanoeuvreerd door de koele zetjes van veelvoudig Brabants kampioen Paul Span. Van Dongen, die een oud ideetje van Kortsjnoj toepaste, werd weggevaagd in de aanval door de jonge Internationale Meester Twan Burg.

Toch kreeg Dubbelschaak nog kansen. Peter Boll speelde een formidabele partij tegen Niels Ondersteijn. Boll bouwde secuur een klein ruimtevoordeel op en wist zijn tegenstander uiteindelijk in superieure stijl op te brengen. Veel minder regelmatig verging het Guido Jansen aan bord twee tegen Willem Muhren. Jansen kwam al in de opening in de problemen, maar is een uitzonderlijk behendige speler. In een zeer nadelig eindspel wist Jansen zijn tegenstander in de tijdnoodfase nog naar de rand van de afgrond te spelen. Helaas viel Muhren er niet overheen. Het bleef nog net remise.

Al met al is een 2 ½ - 1 ½ nederlaag beslist eervol, maar het wordt tijd dat de Boxtelaren eindelijk eens een keer hun Bossche concurrenten beentje lichten. Misschien volgend seizoen.

Dubbelschaak terug op koers

Persbericht Schaakcompetitie, dinsdag 27 november 2007

Overtuigende overwinning in Stein

Na de ongelukkige nederlaag in de vorige ronde tegen Zeist heeft Dubbelschaak afgelopen zaterdag bewezen dat de strijd om het kampioenschap nog volledig open is. In Stein in Zuid-Limburg werd het tweede team van De Juiste Combinatie overtuigend opzij gezet. Het eerste van DJC Stein staat in de poule aan kop; daar zal later in de competitie mee afgerekend moeten worden.

De wedstrijd tegen Stein-2 verliep aanvankelijk probleemloos. Huub van Dongen aan bord 1 en Guido Jansen aan bord 4 wisten hun tegenstanders al vroeg in de partij onder druk te zetten. Ook aan de andere borden verliep de strijd voorspoedig. Vooral Rob van Meurs zette zijn partij aan bord 5 overtuigend op. Helaas liet hij zich in een superieure stelling in op een totaal foutief plan, waarna hij in grote problemen kwam.

Daarmee was het beeld van de wedstrijd bepaald: het zou weer spannend worden! De Dubbelschakers maakten zich vooral zorgen over Martin van Driel, die uit het derde was gehaald als invaller voor Dubbelschaak-topscorer Ad Kleiberg die dit keer verstek moest laten gaan. Wie in één keer vier klassen hoger moet spelen, heeft meestal een zware pijp te roken. Maar Van Driel kweet zich uitstekend van zijn lastige taak. Hij beantwoordde de Franse Verdediging van zijn tegenstander met pure degelijkheid en wist al voor de veertigste zet een verdiende remise te scoren.

Inmiddels had Rob van Meurs verloren en Peter Boll op bord 2 remise gemaakt. Maar daarna stelde Dubbelschaak snel orde op zaken. Van Dongen won in een fraai gevoerde koningsaanval. Jansen verraste zijn tegenstander in een toch al voordelige stelling met een dodelijke penning. En Michiel Luijpen, die een pion had gewonnen, bewees met enkele krachtige zetten dat met zijn eindspeltechniek niets mis is. 4-2 voor Dubbelschaak dus, met nog twee partijen gaande.

Michel van der Stee aan bord 3 en Martien van der Meijden aan bord 8 hadden allebei een pion minder, maar bepaald geen problemen. Hun stellingsvoordeel bood ruim voldoende compensatie voor de materiële achterstand en als het nodig was geweest hadden ze het beslist nog enige tijd kunnen proberen. Gezien de stand in de wedstrijd berustten ze echter snel in remise; 5-3 winnen is altijd mooi in een uitwedstrijd.

Thuis kwam intussen Dubbelschaak-2 van een 3-0 achterstand terug tot 4-4 tegen Veldhoven-3. Dubbelschaak-3 won met 5-3 van Veldhoven-5. Beide teams staan in hun poule in de middenmoot, maar de achterstand op de koplopers is minimaal.

Orde houden

29 november 2007


In vergelijking met de kinderen van vandaag, werden wij vroeger niet opgevoed, maar afgericht. We moesten doen wat er gezegd werd. En we moesten overal netjes om vragen en zelfs dan mocht het meestal niet.

Tegenwoordig krijgen kinderen geen straf meer. Alles wat ouders beslissen, gebeurt in overleg met hun kroost. Op school leert de jeugd al jong zelfstandig te werken en zelfstandig beslissingen te nemen. Alleen dicteerde vorig jaar De Tweede Kamer dat de lessen op school minimaal 1040 uur moeten beslaan en dat die norm streng gehandhaafd zou worden. Zonder overleg met de leerlingen uiteraard. En nog vanzelfsprekender: zonder enig idee hoe de scholen dat nu eigenlijk zouden moeten realiseren. Regel is regel, dachten de schoolleiders vervolgens, hard optreden dan maar, en dat betekende dat leerlingen voortaan bij lesuitval verplicht de tijd op school moesten doorbrengen, zelfs als de school aan die uren geen enkele zinnige invulling kan geven. Is het gek dat scholieren daar tegen in opstand komen?

Maandagavond bij Pauw en Witteman postuleerde een verbijsterende staatssecretaris Van Bijsterveldt dat er niet aan de norm getornd kon worden en deed er tegelijkertijd veertig uur af. Ongeveer tegelijkertijd bleek in De Wereld Draait Door de 17-jarige scholierenleider Sywert van Lienden een stuk welbespraakter. Hij legde rustig zijn grieven uit, gaf een keurige analyse van de problematiek en bleek in tegenstelling tot de staatssecretaris erg oplossingsgericht.

Ook op het schaakbord is het zaak de orde te handhaven en bestaat er een strakke urennorm. Meestal bedraagt die 2 uur voor 40 zetten. Daarbij gaat het over bedenktijd. Tijdnood leidt tot wanorde. Tijdsoverschrijding tot verlies. Het is daarom zaak de tijd zorgvuldig in te delen. En daar ligt wellicht ook de oplossing voor het onderwijs. Voor en na de zomervakantie gaan er op vrijwel alle scholen weken aan kostbare lestijd verloren ten behoeve van lerarenoverleg en rapportenvergaderingen. Ik geloof graag dat dit overleg een belangrijke denktank voor het onderwijs vormt. Maar mag het misschien een klein beetje efficiënter?


In opgave 199 heeft de zwartspeler een gevaarlijke aanval tegen. Bovendien was hij in tijdnood gekomen. In grote haast greep hij naar het ogenschijnlijk sterke 1. … Dd7-f5. Wit had vervolgens geen seconde meer nodig om de partij te beslissen. Ziet u het ook?


Jeugdspeler Joey van Haperen had de partij in opgave 198 mooi kunnen beslissen met 1. … Tg2-h2+ 2. Kg1xh2 Dd4-b2+ en wit loopt mat. Helaas speelde hij 1. … Dd4-b2, waarop wit zich kon redden met 2. Df5xg6!

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

You win some

22 november 2007

Op de jeugdafdeling zijn ze soms een bron van grote zorg: kinderen die niet tegen hun verlies kunnen. Er is er één bij die na een verloren partij een uur met gebogen hoofd en volkomen onaanspreekbaar gaat zitten mokken. Bij een ander springen de tranen met zo’n kracht uit z’n ogen dat bijna z’n nerd-brilletje van z’n neus vliegt. Allemaal knap lastig als je ze les moet geven, maar het kan nog erger.

Viktor Kortsjnoj gaf een keer een partij op door zijn koning de zaal uit te gooien. Tijdens zijn recente tournee door Brabant en Limburg blunderde hij tijdens een simultaan een stuk weg. Toen zijn tegenstander het er met een triomfantelijk gebaar afsloeg, ontplofte hij: “You ’re a lousy chessplayer!” riep hij uit. En dat herhaalde hij drie simultaanrondes lang. Na een nederlaag tegen Ree schreef Donner: “Nadat ik de partij geheel beheerst had opgegeven (…), rende ik naar huis, waar ik mij brullend en krijsend op mijn bed wierp en de dekens hoog over mijn gezicht heen trok.”

Ik denk dat het voor een schaker alleen maar goed is als hij walgt van verliespartijen. Maar dan is het natuurlijk wel zaak er iets mee te doen. Wie niet wil verliezen, moet aan zijn zwaktes werken. Keihard studeren, juist op de verliespartijen, is een goede optie. Maak je wel eens blunders: ga dan concentratieoefeningen doen en blijf tijdens de volgende partij de hele tijd met je handen als oogkleppen en je duimen in de oren achter het bord zitten. Met andere woorden: zorg ervoor dat je hoogstzelden verliest. En dat is meteen de weg naar de top.

Op de jeugdafdeling heeft met name Joey van Haperen dat goed begrepen. Hij ontwikkelt zorgvuldig al zijn stukken en trekt dan op naar de vijandelijke koning. Daarbij laat hij zich niet meer afleiden door alle rare fratsen die er op een jeugdafdeling nu eenmaal bij schijnen te horen. En ineens zit hij te winnen van jongens tegen wie hij vorig jaar nog geen schijn van kans had. Zo hoort het. En ik zou dan ook alle kinderen die een hekel hebben aan verliezen willen aanraden zich aan te melden bij de schaakclub. Al was het alleen maar om een voorbeeld te nemen aan Joey.


Opgave 198 komt uit een partij van Joey met zwart. Joey speelde 1. … Dd4-b2 en won snel. De vraag is: hoe kan wit zich na 1. … Db2 redden? En wat had zwart beter kunnen spelen?


Opgave 197 komt uit de openingstheorie van het Marshall Gambiet. Na 15. Te1-e4 g7-g5 is 16. Lc1xg5 onmogelijk wegens 16. … Dh3-f5 met stukwinst. Wanneer wit de pion niet op d4 maar op d3 had gezet, staat de toren op e4 gedekt en is 15. … g5 gewoon een blunder.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Dubbelschaak verliest ongelukkig van Zeist

Persbericht, dinsdag 6 november 2007

Geen enkele winstpartij voor de thuisclub

In de derde ronde van de KNSB-competitie heeft Dubbelschaak een zeer ongelukkige nederlaag geleden tegen Zeist. Zeist dat al twee nederlagen had moeten slikken, kwam met een versterkt team naar Boxtel, maar op grond van de ratingverhouding mocht toch minstens op een gelijkspel voor de Boxtelse formatie worden gerekend. Gedurende de wedstrijd zag het er zelfs lange tijd naar uit dat Dubbelschaak zou winnen.

De eerste tegenslag kreeg Dubbelschaak overigens al te verwerken voor de wedstrijd begon. De hoogste Boxtelse ratinghouder, Michel van der Stee, had stevig de griep te pakken. Hij vroeg op het achtste bord te mogen spelen, waardoor Martien van der Meijden ineens vier borden hoger moest plaatsnemen. Deze noodzakelijk ingreep in de opstelling, zou lang doorwerken in de wedstrijd. Van der Stee was zo verstandig om met wit direct na de opening remise aan te bieden. Zijn tegenstander accepteerde het aanbod gretig, geen wonder gezien zijn ratingtekort van maar liefst driehonderd punten. En ondertussen kreeg Martien van der Meijden, die aanvankelijk heel behoorlijk uit de opening was gekomen, het in zíjn partij steeds zwaarder. Bovendien had Guido Jansen het aan bord twee bepaald niet gemakkelijk.

Daar stond echter veel positiefs tegenover. Ad Kleijberg stond op bord zeven uitstekend. Michiel Luijpen stond zo goed dat de winst hem nauwelijks kon ontgaan. Rob van Meurs kende aan bord vijf weinig problemen. En Peter Boll en Huub van Dongen, op de borden drie en één, bouwden gestaag een duidelijk overwicht op.

Kleijberg was de eerste die in remise moest berusten, maar er leek niets aan de hand. Van Dongen, Boll en Luipen stonden inmiddels duidelijk gewonnen. Het enige nadeel: de opbouw van de goede stellingen had bijzonder veel tijd gekost aan de Boxtelse spelers en alle drie zaten ze stevig in tijdnood. En dat deed hen de das om: Van Dongen zette een pion op een verkeerd veld en moest alle voordeel inleveren, Boll blunderde en moest zelfs nog even oppassen en Luijpen haalde de veertigste zet nog wel, maar ook hij had bijna al zijn voordeel verspeeld.

Zelfs toen leek Dubbelschaak nog niet te hoeven verliezen. Maar ongeveer tegelijkertijd gaf Rob van Meurs volkomen onnodig zijn partij uit handen en bezweek Martien van der Meijden aan de druk. Ineens stond Dubbelschaak twee punten achter. Alleen Guido Jansen en Michiel Luijpen speelden nog. En dat gaf hoop: Luijpen had nog steeds een pion meer in een toreneindspel en Jansen had in tijdnood handig afgeruild naar een stelling waarin zijn paard en toren, superieur waren aan de vijandelijke dame. Een gelijkspel zat er dus nog steeds in, maar het mocht niet zo zijn. Beide partijen eindigden in remise.

Door de nederlaag is Dubbelschaak afgezakt naar de tweede plaats. De competitie is echter nog lang en Dubbelschaak is beslist nog in de race om het kampioenschap.

Ook de andere Dubbelschaakteams hadden wisselend succes. Dubbelschaak-2 had geen enkele moeite met De Combinatie-2 uit Asten: 7-1. Dubbelschaak-3 verloor met 5-3 van Rochade uit Tilburg en Dubbelschaak-4 speelde 3-3 tegen De Combinatie-3.

Fraude

15 november 2007

Mijn vader was vroeger directeur van een school. Niet de school waar ik op zat, maar ik had er last genoeg van. Alle leraren kenden hem. Als ik iets uitgehaald had, wist hij het eerder dan ik. Tot overmaat van ramp haalde ik in de tweede klas ineens onvoldoendes. Vooral voor de vakken waar ik echt voor moest leren, want dat deed ik niet. Ik wilde alleen maar schaken. Mijn vader zei dat ik geen lid meer mocht blijven van de schaakclub wanneer de cijfers niet zouden veranderen. Korte tijd later sloeg de paniek toe. Wegens een belangrijke partij tegen een gevaarlijke concurrent had ik totaal niet aan het proefwerk Duits gedacht. Toen ik mijn vader de reden van mijn grote verdriet bekende, zei hij: “Dan maak je toch een spiekbriefje.”

“Maar da mag toch nie?”
“Nou én!”
“…?!?!”
“Pak je boek. Kijk even na wat ze zouden kunnen vragen. Schrijf kort op wat het antwoord is en stop het briefje in je zak. En nou naar boven.”

Die avond schreef ik 12. d2-d3! in mijn aantekenschrift over het Marshall-gambiet. Ik heb het nooit bij een wedstrijd mee durven nemen. Maar vaders tip om te studeren door spiekbriefjes te maken, werkte uitstekend. Ik ben de manoeuvre nooit meer vergeten. De Duitse rijtjes waar ik op heb zitten blokken trouwens ook niet. Ik weet alleen niet meer bij welke naamval ze horen.

Tegenwoordig gaat fraude er heel anders aan toe. Na de laatste ronde in de KNSB-competitie is een speler van Aalsmeer voor twee jaar geschorst omdat hij betrapt werd door de scheidsrechter terwijl hij Pocketfritz gebruikte, een palmtopcomputer met een ijzersterk schaakprogramma. Wellicht moeten er in de toekomst bij het betreden van de speelzaal detectiepoortjes aan te pas komen. En dan nog! Ging Vladimir Kramnik in zijn WK-match tegen Topalov niet opvallend vaak naar het toilet?


In deze stelling vond men 15. Te1-e4 vroeger slecht, wegens het antwoord 15. … g7-g5. Opgave 197: Waarom kan die pion eigenlijk niet geslagen worden? En wat is het verschil als wit eerder in plaats van 12. d2-d4 bescheiden 12. d2-d3 had gespeeld?


In opgave 196 zagen we Euwe aan het werk. Hij speelde 1. … Pb3-d2! met de dreiging 2. … Dh2 mat. Wit kan alleen ontsnappen als hij zware materiële verliezen accepteert.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Schaakboksen

8 november 2007

Afgelopen zaterdag werd in Berlijn het eerste Europese Kampioenschap Schaakboksen afgewerkt. Onder het motto “Een gezonde geest in een gezond lichaam” beulden twee goedgetrainde reuzen elkaar afwisselend af met schaken en boksen. ’s Werelds grootste denksport en populairste vechtsport in één.

De spelregels zijn betrekkelijk eenvoudig. Er wordt gespeeld in een boksring. Voor de schaakpartij hebben beide spelers ieder twaalf minuten bedenktijd. De schaakpartij duurt dus in totaal maximaal 24 minuten. Er worden elf ronden gespeeld. Eerst vier minuten schaken. Dan een minuut pauze om de handschoenen aan te trekken. Daarna wordt er in de tweede ronde drie minuten gebokst. En zo om en om. De schaakbokspartij is afgelopen bij mat of knock-out, of bij tijdsoverschrijding in de schaakpartij of ingrijpen van de scheidsrechter bij het boksen. Eindigt de schaakpartij in remise dan beslissen de punten in de bokspartij. Is de bokspartij onbeslist dan wint de zwartspeler.

De eerste Europees kampioen in het veder-zwaargewicht, is Frank Stoldt, een Berlijnse politieagent. Op het internet zijn gemakkelijk beelden te vinden, maar ik ben vooral geïnteresseerd in het niveau van de schaakpartij en die is helaas nergens te achterhalen. Stoldt won door mat in de 7e ronde. Overigens moet over het schaakniveau niet te licht worden gedacht. Dat de voormalig wereldkampioen Lennox Lewis een fervent schaker is, zegt me niet zo veel, maar er is tenminste één voormalige wereldkampioen schaken die in zijn jeugd serieus heeft gebokst: Prof. Dr. Max Euwe.

Schaakboksen bestond in zijn tijd nog niet en Euwe bokste vooral bij wijze van conditietraining. Maar Euwe was een grote, stevige kerel met een lange reach en in alle sporten was hij bloedfanatiek. Het leidt geen twijfel dat hij voor menig pugilist behoorlijk gevaarlijk moet zijn geweest. Misschien dat het Max Euwe Centrum in Amsterdam, dat al jaren op de rand van een faillissement verkeert, de nood kan lenigen door zich op het schaakboksen te richten. In Berlijn kwamen maar liefst vijfhonderd betalende bezoekers op het evenement af en de media belangstelling was overweldigend.

In de stelling van opgave 196 verkocht Euwe met zwart zijn tegenstander een geweldige hoek. Ziet u hem aankomen.

Opgave 195 laat zien hoe Kortsjnoj met zwart de Zwitser Hug met een dubbelschaak naar het canvas verwees. Hij speelde 1. … Df2xe2!! En wit gaf op, want op 2. Dxc6 volgt 2. … Df1 mat, 2. Lg2 wordt beantwoord met 2. … Pxg3+ en mat en op 2. Lxe2 komt 2. … Pxg3++ 3. Kg1 Pxe2+ en zwart blijft een stuk voor.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon 'anoniem' inloggen, maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Een andere manier van denken

Afgelopen dinsdag gaf Viktor Kortsjnoj een lezing in Grand Café Rembrandt op de clubavond van Dubbelschaak. Wat vooral opviel was zijn volstrekt originele manier van denken. Niet alleen op het schaakbord, maar ook over allerlei bijkomende zaken.

Volgens Kortsjnoj zijn er allerlei verschijnselen in de wereld die nog niet door de wetenschap zijn erkend. Zo werd in de WK-match in 1978 in Baguio City tussen Karpov en Kortsjnoj door de Karpov-delegatie een parapsycholoog ingezet Weliswaar geloofde Kortsjnoj niet in parapsychologie, maar hij huurde zelf voor de zekerheid toch maar twee yogi’s om de geheime krachten te neutraliseren. Tijdens één van de partijen kwam Kortsjnoj totaal verloren te staan. Eén van de yogi’s vroeg aan Kortsjnoj’s secondant Stean hoe het er voor stond. Stean was pessimistisch, maar de yogi, die niets van schaken begreep, beweerde dat de partij remise zou worden en concentreerde zich met hernieuwde inspanning. Karpov begon te knoeien en bood even later remise aan. “Een duidelijk geval van reïncarnatie”, aldus Kortsjnoj. Bij de match in Merano drie jaar later, brachten de Russen 47 parapsychologen mee.

In 1985 werd Kortsjnoj gebeld met de vraag tegen welke overleden grootmeesters hij graag had willen spelen. Hij noemde Keres, Capablanca en Maróczy. “Keres en Capablanca konden ze niet vinden” zegt Kortsjnoj, "maar de Hongaarse legende Maróczy wel". Via een medium dat noch Hongaars sprak, noch iets van schaken wist, kreeg Kortsjnoj de zetten door, inclusief in het Hongaars door Maróczy aan het medium gedicteerde boodschappen. Kortsjnoj was diep onder de indruk, wat hem er overigens niet van weerhield de partij te winnen.

Hoe serieus Kortsjnoj over dit soort zaken is, wordt niet duidelijk. Bijna al zijn verhalen beginnen serieus, soms vlammen zijn ogen alsof hij geen tegenspraak duldt. Maar bijna ieder verhaal eindigt met een schaterlach en een klap op de tafel. En hij krijgt echte pretoogjes als hij vertelt hoe lang hij heeft moeten nadenken over Karpov en dat hij uiteindelijk, hoewel hij nog steeds niets van hem begrijpt, een menselijke eigenschap bij hem heeft ontdekt. Een maîtresse uit België. En dat is streng verboden onder communisten!

Om Dubbelschaak te eren eindigde Kortsjnoj de lezing met opgave 195. Zwart speelt en wint.

Opgave 194 komt uit de slechtste partij die Kortsjnoj en Karpov ooit speelden. Kortsjnoj slaat meteen toe met 1. Pg5xh7! Zwart kan niet nemen wegens 1. ... Kxh7 2. Dh6+ Kg8 3. Dxg6+ Kh8 4. Dh5+ Kg8 5. Le4 en er volgt snel mat.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon inloggen als 'anonimous' of 'other' , maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Opmerkelijke uitspraken Viktor Kortsjnoj

Was zijn vlucht aanleiding tot de perestrojka?

Om het tienjarige bestaan luister bij te zetten, wist schaakvereniging Dubbelschaak niemand minder dan Viktor Kortsjnoj te strikken voor een lezing in Grand Café Rembrandt. Kortsjnoj is een levende schaaklegende. De inmiddels 76-jarige grootmeester heeft een onvoorstelbaar succesvolle carrière achter de rug. Hij won een kleine honderd toptoernooien en speelde van begin jaren zestig tot ver in de jaren negentig een prominente rol in de strijd om het wereldkampioenschap. Vooral zijn drie WK-matches tegen Anatoli Karpov, in 1974, 1978 en 1981 staan bij veel schaakliefhebbers in het geheugen gegrift. Maar de levensgeschiedenis van Kortsjnoj buiten het schaakbord is eveneens opmerkelijk te noemen. Voor Brabants Centrum aanleiding genoeg om hem te interviewen. We ontmoeten hem in Hotel Bosrand in Oisterwijk, waar hij ook herhaaldelijk verbleef tijdens de fameuze Interpolistoernooien in Tilburg.

“Als kind heb ik het beleg van Leningrad meegemaakt. De stad lag 900 dagen in de frontlinie en was door de Duitse troepen geheel omsingeld. Mijn vader was een verstandige man. Hij had het drama voorzien en me ondergebracht in een dorp tweehonderd kilometer verderop. Maar mijn vader en moeder waren gescheiden en mijn moeder haalde me vlak voor de ellende begon terug naar Leningrad. Laten we maar zeggen dat ik het heb overleefd dankzij de voedselbonnen die ik erfde van overleden familieleden.”

Meer wil Kortsjnoj er niet over kwijt. Kort na de oorlog beginnen zijn schaaksuccessen.

“Ik was geen wonderkind en heb alles met hard werken moeten bereiken. Alles lukte pas bij de tweede poging of later. Zo slaagde ik er niet in om in 1946 jeugdkampioen van de Sovjetunie te worden. Dat lukte pas in 1947. In 1952 plaatste ik me voor het algemene Sovjetkampioenschap. Daar heb ik zelfs acht pogingen voor nodig gehad voordat ik het in 1960 eindelijk won.”

Ook om het wereldkampioenschap strijdt Kortsjnoj in het voorste gelid. Maar zijn tijd is nog niet gekomen. Hij sneuvelt steeds tegen zijn grote concurrent en aartsvijand Tigran Petrosian. In 1972 wordt Fischer wereldkampioen. Hij verslaat in de finale Petrosian met 6½ - 2½ en wint uiteindelijk met 12½ - 8½ de WK-match van Spassky. In de Sovjetunie worden alle zeilen bijgezet om het wereldkampioenschap zo snel mogelijk te heroveren. Dé grote troef is de jonge Anatoli Karpov. Maar ook Kortsjnoj staat op het toppunt van zijn kunnen.

“Toen ik in 1974 de finale van het kandidatentoernooi speelde (tegen Karpov red.), was ik al 43. Ik wist dat ik van hem kom winnen. Maar ik kon nauwelijks een trainer vinden of een collega-grootmeester om me te helpen in de voorbereiding. Iedereen werd ingezet om Karpov te prepareren. Ik werd alleen tegengewerkt. Dat was op hoog niveau door de Sovjetautoriteiten besloten.”

Kortsjnoj verliest nipt en laat zich in de pers behoorlijk laatdunkend uit over de kansen van Karpov tegen Fischer. Dat komt hem op nog meer tegenwerking te staan. En als Fischer weigert te spelen en Karpov wereldkampioen wordt, heeft Kortsjnoj er in de schaakwereld naast Petrosian een nog machtigere vijand bij.


“Ik mocht nauwelijks meer meedoen. Toernooiuitnodigingen uit het westen werden bijna allemaal door de partijtop afgewezen. Mijn carrière raakte in het slop. Toen ik in 1976 samen met Tony Miles het IBM-toernooi in Amsterdam won, vroeg ik hem bij het slotdiner hoe je “political asylum” moest schrijven. Daarna ben ik ondergedoken bij vrienden. De volgende dag moest ik op de Russische ambassade een schaaksimultaan geven. In plaats daarvan ben ik naar het hoofdbureau van politie gegaan en heb politiek asiel aangevraagd.”

Kortsjnoj zit wekenlang ondergedoken in Nederland. Volgens zijn zeggen was de situatie echt gevaarlijk. De Russen wilden hem terughalen en zouden beslist niet voor geweld terugdeinzen.

“Ik ben geen politicus, maar wilde mijn carrière voortzetten. Dat was door de machinaties van de partij in de Sovjetunie onmogelijk. Ik stelde mijn verzoek om asiel op een zeer harde toon op maar heb me laten ompraten door mevrouw Ineke Bakker (de toenmalige Secretaris van de Wereldschaakbond HvD), dezelfde naam als de leider van de Nederlandse Communistische partij. Geen familie, maar ze had ook communistische sympathieën. ‘Waarom zo hard, Viktor’, zie ze. ‘Dat kan helemaal verkeerd worden opgevat.’ Ik maakte een grote fout door in te binden. Ik kreeg geen A-status als vluchteling, alleen een ‘verblijfsvergunning’.”

Het laatste woord spreekt Kortsjnoj met een vies gezicht in het Nederlands uit. Korte tijd later vertrekt hij naar Zwitserland waar hij wel de vluchtingenstatus krijgt en uiteindelijk de Zwitserse nationaliteit. Op het schaakbord viert hij het ene succes na het andere.

“Sommige mensen beweren dat mijn vlucht de aanleiding is geweest voor de perestrojka. Er waren al zo’n 140.000 andere sovjetburgers gevlucht. Kunstenaars als Diagilev, Rostropovitsj, Solsjenitsin. Die waren gemakkelijk dood te zwijgen in de Russische pers. Ze bestonden niet meer. Waren in het verderfelijke westen ten onder gegaan. Maar bij mij lag dat anders. FIDE-president Dr. Max Euwe heeft gevochten als een leeuw om me mijn rechten in de strijd om het wereldkampioenschap te laten behouden. En toen moest ik weer tegen de Sovjets aantreden. Eerst lieten ze m’n naam nog weg in de kranten en spraken ze over ‘de uitdager’. Maar naarmate ik verder kwam, moesten ze me wel noemen. Zo kon iedereen zien dat het goed met me ging, dat ik opbloeide. Dat was belangrijk voor alle intellectuelen in de Sovjetunie. Ook zij begonnen naar de vrijheid te verlangen en uiteindelijk móest Gorbatsjov wel toegeven. Hij heeft me zelfs gevraagd terug te keren naar Rusland en m’n staatsburgerschap weer te aanvaarden. Maar toen was ik al Zwitser. De Sovjetunie bestaat niet meer en dat is maar goed ook. Ik hoop dat ik eraan heb bijgedragen.”

Viktor de Vriendelijke

De WK-match van 1978 tussen Karpov en Kortsjnoj in Bagaio City is één van de meest roemruchte uit de schaakgeschiedenis. Het begon allemaal met een zekere Zoechar, een parapsycholoog die deel uitmaakte van de Karpov-delegatie.

Zoechar nam bij iedere partij op de eerste rij plaats om doordringend naar Kortsjnoj te staren. Na enkele partijen kreeg Kortsjnoj er genoeg van en protesteerde luidkeels tot Zoechar een paar rijen naar achteren werd verbannen. Vervolgens kregen we het yoghurt-incident. Karpov had de gewoonte halverwege de partij een bekertje yoghurt te nuttigen, maar volgens Kortsjnoj werden er door te variëren in de smaak boodschappen aan hem doorgegeven. Toen Zoechar na dat protest in de volgende partij weer op de eerste rij ging zitten, was Kortsjnoj voorbereid. Hij had twee yogi’s in gele jurken bereid gevonden in lotuszit voor de parapsycholoog plaats te nemen om zijn kwaadaardige invloed te neutraliseren.

Op het schaakbord was de match over zes gewonnen partijen van wisselend niveau. Na 27 partijen stond het 5-2 voor Karpov, maar net als vier jaar eerder raakte Karpov zichtbaar vermoeid. Kortsjnoj won drie van de vier volgende partijen en kwam zo op 5-5. In de 32e partij was de spanning te snijden, maar Karpov bewees een zeer koele kikker te zijn. Hij beantwoordde de ongebruikelijke opening van Kortsjnoj met een scherpe partijopzet en voerde de partij met vaste hand naar winst.

Een grote deceptie, maar Kortsjnoj probeerde het gewoon opnieuw. In 1981, inmiddels vijftig jaar oud, won hij de kandidatenmatches weer. Dit keer was Karpov in een match over 20 partijen echter duidelijk te sterk: 11-7.

Kortsnoj is het steeds blijven proberen. Z’n concurrenten van vroeger zijn allemaal met schaken gestopt. In 2006 won hij op zijn 75e zijn eerste officiële wereldtitel, het Wereldkampioenschap senioren. Maar niemand hoeft er raar van op te kijken als hij het ook nog eens bij de jeugd gaat proberen. Hij staat nog steeds hoog op de wereldranglijst en sinds vorig jaar zit zijn rating weer in de lift! Het grote verschil met vroeger: hij heeft tegenwoordig zelfs voor zijn tegenstanders vriendelijke woorden over.

Opgave 194 komt uit de 21e partij van de match Karpov-Kortsjnoj uit 1974. Karpov heeft zich met zwart abominabel opgesteld en wordt nu geslacht. Ziet u hoe?

In de stelling van opgave 193 gaf Averbach zijn partij tegen Kortsjnoj op. Na 1. Kc2-d2 volgt 1. … Tc4-c1!! en de h-pion loopt door. Na 1. Kb3 is 1. … Tc3+! en 2. … Txd3! nóg handiger.

Viktor Kortsjnoj geeft op 30 oktober een lezing in Grand Café Rembrandt. U kunt zich nog aanmelden via www.dubbelschaak.nl.

Viktor Kortsjnoj houdt lezing bij Dubbelschaak

Persbericht Dubbelschaak dinsdag 16 oktober 2007

30 oktober in Grand Café Rembrandt

De Boxtelse schaakvereniging Dubbelschaak ’97 viert dit seizoen haar tienjarige bestaan. De jubileumactiviteiten krijgen op 30 oktober een geweldige aftrap met een lezing van schaakgrootmeester Viktor Kortsjnoj.

Viktor Kortsjnoj, geboren in Leningrad in 1931, speelde een grote rol in iedere cyclus om het schaakwereldkampioenschap tussen 1960 en 1992. Vooral zijn drie verloren matches om de wereldtitel met Anatoli Karpov in 1974, 1978 en 1982 staan bij veel schaakliefhebbers in het geheugen gegrift.

Kortsnoj is altijd actief gebleven. Vorig jaar won hij met overmacht de wereldtitel bij de senioren. Maar ook dit jaar heeft hij nog diverse toernooien gespeeld. Op de wereldranglijst staat hij nog altijd ruimschoots in de top honderd.

In Boxtel zal hij een aantal van de sleutelpartijen uit zijn lange carrière aan het publiek uitleggen. Het belangrijkste thema van zijn lezing is echter de manier om ook op hogere leeftijd op niveau te blijven spelen of de eigen klasse zelfs te verbeteren. Kortsjnoj is een uitstekend verteller en ongetwijfeld komen er ook allerlei verhalen uit zijn lange carrière naar voren.

De lezing in Grand Café Rembrandt, Rechterstraat 56 in Boxtel, begint om 20.00 uur. Wie belangstelling heeft, kan zich, zo lang er nog plaats is, aanmelden via http://www.dubbelschaak.nl/. De toegang is gratis.

Viktor de Verschrikkelijke

Nadat Bobby Fischer in 1972 de Russische hegemonie in de schaakwereld had verbroken, werd in de Sovjetunie alles in het werk geteld om de jonge Anatoli Karpov klaar te stomen voor de wereldtitel. De enige die daar niet aan wenste mee te werken was Viktor Kortsjnoj. Hij plaatste zich overtuigend bij de laatste acht die onderling moesten uitmaken wie Fischer mocht uitdagen. Henrique Mecking en oud-wereldkampioen Tigran Petrosian bleken niet opgewassen tegen Kortsjnoj’s vechtschaak. Maar ook Karpov haalde de finale.

De jonge Karpov had op indrukwekkende wijze Lev Polugajewski en Boris Spasski verslagen, maar Kortsnoj bleek van een ander kaliber. Het werd een ongelofelijk spannende match. Karpov had een enorm team secondanten en was uitstekend voorbereid op de match. Hij nam snel een voorsprong, maar naar mate de match langer duurde, kwam Kortsjnoj beter op dreef. Karpov raakte uitgeput en in de tweede helft van de match had Kortsjnoj duidelijk de overhand. Karpov haalde op het nippertje met een 12½ - 11½ overwinning de eindstreep. Omdat Fischer zijn wereldtitel niet verdedigde, was hij daarmee meteen wereldkampioen.

Al voor de match had Kortsjnoj zich een aantal keren buitengewoon denigrerend over Karpov uitgelaten. Na afloop deed hij er nog een schepje bovenop. Zijn uitspraken leverde Kortsjnoj in de Sovjetunie de bijnaam Viktor de Verschrikkelijk op, maar erger was dat hij vrijwel uitgesloten werd uit de schaakwereld. Die boycot leidde ertoe dat Kortsjnoj na het IBM toernooi van 1976 in Amsterdam politiek asiel aanvroeg in Nederland. Toen was de boot helemaal aan: geen enkele sovjetgrootmeester verscheen nog op een toernooi wanneer Kortsjnoj was uitgenodigd.

De boycot brak Kortsjnoj carrière niet. In 1977 won hij met 3½ punt voorsprong het Nederlands kampioenschap. Door zijn finaleplaats in de vorige WK-cyclus was hij automatisch geplaatst voor het kandidatentoernooien daarin haalde hij hardhandig Petrosian, Polugajewski en Spasski onderuit om zich zo te kwalificeren voor zijn eerste echte WK-match tegen Karpov. En dit keer werd het nóg spannender.

Opgave 193 komt uit een partij Averbach-Kortsjnoj, kampioenschap van de USSR 1965. Wit aan zet gaf op. Waarom eigenlijk?

Opgave 192 was knap lastig. Kortsjnoj won deze stelling tegen Udovcic in 1967 door 1. Pg5xe6!! Nu volgt op 1. … Lxh4 2. Pg7 mat en op 1. … Lxb4 2. Dd8 mat. Iets moeilijker is al 1. … Lxb5 2. Pg7+ Kf8 3. Pf5! En opnieuw gaat zwart ten onder aan de kruispenning van loper e7. De partij ging verder met 1. … fxe6 2. Dh5+ Kf8 3. Tc3! En het is nog lastig te zien dat alles nu echt misgaat voor zwart. B.v. 3. … Th7 4. Dg6! Tg7 5. Dxh6!

Viktor Kortsjnoj geeft op 30 oktober een lezing in Grand Café Rembrandt. U kunt zich nog aanmelden via www.dubbelschaak.nl.

Dubbelschaak op kampioenskoers

Persbericht, dinsdag 9 oktober 2007

7-1 overwinning op medekoploper!

Zelden waren er in Grand Café Rembrandt zoveel schakers bij elkaar. Dubbelschaak komt dit jaar voor het eerst met vier teams uit in de competitie en afgelopen zaterdag speelden alle teams tegelijkertijd thuis. De middag werd een enorm succes, vooral ook door de enorme 7-1 overwinning die het eerste team liet bijtekenen tegen promovendus De Combinatie uit Asten. Ook het derde en vierde team wonnen. Helaas kon het tweede niet in de feestvreugde delen: door grote onregelmatigheden in de tijdnoodfase ging de wedstrijd tegen HMC-4 uit Den Bosch met 3½ - 4½ verloren.

Na een passend openingswoord en de bekendmaking van de opstellingen gaf scheidsrechter Curd Claassen opdracht de klokken in werking te stellen. Hij hoefde dit keer zelfs nauwelijks om stilte te manen, zo snel zat de concentratie erin.

Schaakwedstrijden ontwikkelen zich altijd heel langzaam en dan vooral die van het hoogste team. Na een paar uur spelen was het voor de kenners alleen duidelijk dat Huub van Dongen aan bord 1 en Peter Boll aan bord 4 enige problemen moesten oplossen met hun stelling. Beide toppers gebruikten veel bedenktijd, maar niet tevergeefs: beide partijen eindigden ongeveer tegelijkertijd in remise. Aan alle overige borden stond Dubbelschaak uitstekend.

Hoe goed de stellingen waren, bleek wel toen achtereenvolgens Michel van der Stee, Martien van der Meijden, Ad Kleijberg, Guido Jansen en Michiel Luijpen op zeer overtuigende wijze de overwinning binnenhaalden. Alleen Job de Lange moest na de eerste tijdcontrole nog even stevig doorzetten om de 7-1 eindstand af te ronden, maar ook hij slaagde met glans.

Intussen was ook bij het derde en vierde team de winst binnen. Maar bij Dubbelschaak-2 ging het op de valreep mis. In wederzijdse tijdnood werd Coen Sannen plotseling slachtoffer van een defect aan de klok. De gloednieuwe digitale plaaggeest sprong volgens omstanders ineens van 30 seconden terug naar 0,0. Maar omdat de klok daarna weer volledig normaal functioneerde, zat er voor de scheidsrechter niets anders op dan Sannen een nederlaag toe te kennen. In de commotie ging het ook op het bord ernaast mis: Niels Heijstek gaf op de veertigste zet een volle dame weg en daarmee de overwinning van zijn team.

Uitslagen:

Dubbelschaak-1 – De Combinatie 7-1
Dubbelschaak-2 – HMC-4 3½ - 4½
Dubbelschaak-3 – Son en Breugel 4½ - 3½
Dubbelschaak-4 – Veldhoven-6 3½ - 1½

Victor Kortsjnoj

De eerste jubileumactiviteit rond het tienjarige bestaan van Dubbelschaak ’97 vindt plaats op dinsdag 30 oktober. Het wordt meteen een enorme sensatie. Dubbelschaak is erin geslaagd niemand minder dan Victor Kortsjnoj naar Boxtel te halen voor een lezing. In de komende weken is deze rubriek volledig aan hem gewijd. Hebt u belangstelling voor zijn lezing? Zo lang er nog plaats is, kunt u zich via www.dubbelschaak.nl inschrijven.

Victor Lvovitsj Kortsjnoj is in 1931 geboren in Leningrad. Volgens eigen zeggen overleefde hij de oorlog dankzij de voedselbonnen die zijn gestorven familieleden hem nalieten. Hij moet in die jaren veel geschaakt hebben, want in 1946 werd hij jeugdkampioen van de Sovjetunie.

In 1951 behaalde Kortsjnoj de meester- en in 1956 de grootmeestertitel. Z’n resultaten waren aanvankelijk tamelijk wisselvallig, maar wie zijn partijen uit die jaren opzoekt, kan daar moeilijk verbaasd over zijn. Hij speelde vrijwel uitsluitend tegen de grote legendarische namen uit de Sovjet-geschiedenis. Kortsjnoj was erbij en hij haalde tegen vrijwel iedereen ruim een positieve score.

In de jaren zestig kwam de echte doorbraak. In 1960 won hij voor het eerst het Sovjet-kampioenschap. Hij plaatste zich ook overtuigend bij de laatste acht in de strijd om het wereldkampioenschap. Er was geen twijfel meer mogelijk. Hij was een wereldtopper. En dat is hij altijd gebleven!

Kortsjnoj speelde verreweg de meeste toernooien van alle grootmeesters uit de schaakgeschiedenis. Ongetwijfeld won hij er ook de meeste en er komen er nog steeds bij. Hij speelde tot in de jaren negentig een prominente rol in de strijd om het wereldkampioenschap dat hij een aantal keren op een haar na miste. Had hij het ooit gewonnen, dan was zijn roem ongetwijfeld tot ver boven Fischer en Karpov gestegen. Maar ook zonder wereldkampioenschap is Kortsjnoj een levende legende.


Opgave 192 komt uit een partij van Kortsjnoj uit 1967. Hij wint met een prachtige, diepe combinatie.


Daarmee vergeleken is de truc van opgave 191 heel simpel. Zwart won in de partij Grillo-Shengelia met 1. … Th1xh3+! 2. Kg3xh3 (Of 2. gh3 Dg1+ 3. Kf4 g5+ en mat.) 2. … De3-h6+ 3. Kh3-g4 Dh6-h4 mat.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon inloggen als 'anonimous' of 'other' , maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Jubileum

Door Huub van Dongen

Het is voor een vereniging altijd erg aantrekkelijk om een jubileum te vieren. De oprichtingsdatum van schaakclubs is echter vaak erg discutabel.

VAS, het Vereenigd Amsterdamsch Schaakgenootschap, claimt opgericht te zijn in september 1822. Historisch onderzoek heeft uitgewezen dat VAS in 1879 ontstond door een fusie van twee afsplitsingen van het in 1822 opgerichte Amsterdamsch Schaakgenootschap. Die club bestond toen echter zelf ook nog en was niet bij de fusie betrokken. Ook over Messemakers 1847 uit Gouda bestaat verwarring. De club vierde in 1970 haar eeuwfeest, maar in de tachtiger jaren hebben de leden met terugwerkende kracht de oprichtingsdatum vastgesteld op 24 mei 1847. 1847 op grond van een aantekening van de 19e eeuwse Goudse topschaker Christaan Messemaker die vermeldt dat er in dat jaar een schaakclub in Gouda zou zijn opgericht. En 24 mei omdat dat z’n verjaardag was.

Opmerkelijk genoeg kan ook over de oprichtingsdatum van Dubbelschaak ’97 worden getwist. De club is in 1997 ontstaan uit een fusie van De Waltoren met De Gestelse Pion. Bij de Noord-Brabantse schaakbond staat 1 september 1970 als oprichtingsdatum vermeld, de datum waarop De Waltoren zich voor het eerst inschreef voor de competitie. De feitelijke oprichtingsvergadering van De Waltoren was eerder en ik herinner me dat toen nog even gesproken is over een doorstart van EBS, de Eerste Boxtelse Schaakvereniging die in elk geval al in de jaren dertig bestond. De Gestelse Pion speelde competitie sinds 1974.

Zo is er met een beetje goede wil altijd wel iets te vieren. Maar met het tienjarig jubileum van Dubbelschaak is iets vreemds aan de hand. Het is zeker dat er in 1997 een oprichtingsvergadering is geweest. Het nieuwe bestuur verzuimde echter de oprichtingsakte notarieel vast te leggen en de vereniging in te schrijven bij de Kamer van Koophandel. Toen de club dat dit jaar alsnog wilde doen, bleken zelfs de notulen van de oprichtingsvergadering zoek te zijn. Die moest dus opnieuw worden gehouden. Het tienjarig bestaan zal daardoor in het officiële jaar van oprichting worden gevierd. Misschien is het beter om er dan maar meteen een eeuwfeest van te maken.

In opgave 191 is zwart aan zet. Hij maakt er snel een feestelijk einde aan.

In opgave 190 uit een oude partij tussen Murey en Shatskes won zwart met het onwaarschijnlijk 1. … Dc6-d7!! Er dreigt niet alleen 2. … Dd3+, maar ook 2. … Lxg2+ en 3. … Dxf7+ en mat. De dame mag niet genomen worden wegens 2. Tf2 mat en paard h3 is onkwetsbaar wegens 2. … Dxh3+ en mat.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon inloggen als 'anonimous' of 'other' , maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Fusie

Door Huub van Dongen

Boxtel heeft een behoorlijke schaakgeschiedenis. Al in de jaren twintig van de vorige eeuw speelde hier EBS, de Eerste Boxtel Schaakvereniging, die vooral bezocht werd door de kring notabelen rond dokter Hoek. Wanneer en waarom die club ter ziele is gegaan, weet ik niet, maar in 1970 werd het stokje overgenomen door De Waltoren. In 1997 is, onder het motto ‘If you can't beat them, join them’, schaakvereniging Dubbelschaak ontstaan uit de Gestelse Pion en De Waltoren. Na de fusie promoveerde Dubbelschaak '97 onmiddellijk naar landelijk niveau. De club hoort tot de sterkste verenigingen van Noord-Brabant en is ook qua ledental sinds de fusie behoorlijk gegroeid.

De fusie is indertijd bepaald niet gemakkelijk tot stand gekomen. De besprekingen vooraf hebben ruim twee jaar geduurd, dus wat dat betreft valt het met de overname van ABN Amro nog mee. Toch was de noodzaak tot fusie erg dwingend. Zowel De Waltoren als de Gestelse Pion had met een zodanig afnemend ledental te maken dat het nauwelijks meer interessant was een interne competitie te houden. De besturen flirtten daarom al langer met elkaar tot in 1996 de verloving werd gevierd met de instelling van een gezamenlijke clubavond. Dat het daarna nog een jaar duurde voor het huwelijk kon worden gesloten, had vooral te maken met juridische beslommeringen.

Heet hangijzer tijdens de oprichtingsvergadering in 1997 bleek de naam van de nieuwe vereniging. Net als in 1970 bij de oprichting van De Waltoren werden allerlei creatieve lolligheden door de leden te berde gebracht. De Gevulde Dame, Manke Loper, A2 afslag 25, dat soort werk. De gemoederen liepen zo hoog op dat iemand verzuchtte dat de problemen al waren ontstaan bij de naamgeving van De Waltoren. Hadden de stichters toen, in navolging van EBS, maar gekozen voor TBS … Het hardst is er indertijd gelachen om het voorstel om de club KNG te noemen. Daarbij stond NG voor ‘niet gezien’ en K voor de korte krachtterm die daar voor menige schaker bij hoort als hij weer eens een mogelijkheid van de tegenstander heeft gemist.



Zo’n verzuchting zal de witspeler in opgave 190 ook wel hebben geslaakt toen hij geconfronteerd werd met zwarts zet. Ziet u hoe zwart snel wint?



In opgave 189 maakte schaakautomaat De Turk korte metten met de witspeler door 1. … Pc6xe5! 2. f4xe5 Ld7xb5 3. Dd3-c2? Db6-f2+ 4. Ke1-d1 Df2-f1+ en mat.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon inloggen als 'anonimous' of 'other' , maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Ramsj

Door Huub van Dongen

De boekenverkoop is een snelle business geworden. Er verschijnen enorm veel nieuwe titels. Maar als een boek niet meteen loopt, stuurt de boekhandelaar de stapel binnen enkele weken terug naar de uitgever. Meestal mis je er niet veel aan natuurlijk, maar het blijft opletten. En soms heb je geluk.

Vorig jaar verscheen in de Nederlandse vertaling van Der Schautomat van Robert Löhr. In Duitsland was het boek een enorm succes. Het werd de meest geniale historische roman sinds Het Parfum van Patrick Süskind genoemd. Eerst werd er een gratis voorpublicatie op de toonbank bij alle boekwinkels gelegd. Daarna verscheen het boek, met zorg uitgegeven, onder de titel De schaakmachine. Op het omslag stond ook nog ‘De geschiedenis van het meest bizarre bedrog van de achttiende eeuw’. Ik was van plan het te kopen, maar het was al weg voor ik er toe kwam en toen het niet meer in de winkel lag, dacht ik er niet meer aan.

Vorige week kwam ik het weer tegen. Bijna 350 pagina’s van € 24,00 voor € 4,95! Het bleek een ware pageturner. Robert Löhr heeft zich uitstekend gedocumenteerd. Het boek gaat over De Turk, een schaakautomaat die in 1770 door Wolfgang von Kempelen in Schönbrunn werd gepresenteerd ter vermaak van Keizerin Maria Theresa. Op een kast met een ingewikkeld ogend uurwerk zat een in oosterse kledij gestoken pop die niet alleen met de ogen kon draaien en met het hoofd kon knikken, maar ook zetten kon uitvoeren op een schaakbord. Kempelen’s claim was dat het om een denkende machine zou gaan, maar er zat natuurlijk een mannetje in. De illusie was echter zo overtuigend dat De Turk furore maakte. Eerst in Oostenrijk en later, na de dood van Kempelen, in heel Europa en Amerika.

In het verhaal van Robert Löhr wordt beschreven hoe Wolfgang von Kempelen een schakende dwerg weet te strikken voor de eerste demonstratie en hoe hij, verrast door het succes, niet meer terug kan en steeds snodere plannen moet maken om zijn bedrog in stand te houden. Het blijkt bepaald niet ongevaarlijk te zijn hele vorstenhuizen te bedriegen. Dat kan niet goed aflopen. Wanneer er op de cover had gestaan dat het een historische thriller à la Dan Browne was, was het boek beslist op de bestsellerslijsten verschenen.

Van de vele partijen van De Turk tijdens z’n decennialange tournee zijn er maar enkele bewaard gebleven. In deze stelling had De Turk zwart. Hij maakt er met harde mechanische hand snel een einde aan.

In opgave 188 zien we hoe de voormalige wereldkampioene Xie Jun onze Jan Timman verraste met 1. … Tg8xg2! Timman sloeg op h4, maar kwam in een hopeloos eindspel. Hij moest wel, want 2. Kxg2 h1D+ 3. Txh1 Tg7+ is meteen uit en 2. Dxe5 Dxf2 3. Dxe8+ Td8 4. De6+ Kb8 is ook helemaal mis. Bijvoorbeeld 5. Pc5 Tg1+ 6. Txg1 hxg1D+ 7. Txg1 Dh4+ 8. Kg2 Tg8+ 9. Kf1 Dc4+ en wint.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Als u zelf geen blogger bent, kunt u gewoon inloggen als 'anonimous' of 'other' , maar zet er dan wel even je naam bij anders komt je reactie niet op het web.

Dubbelschaak klopt Veldhoven
4½ - 3½ tegen belangrijkste concurrent

Eindelijk is Dubbelschaak het schaakseizoen een keer goed gestart. In de eerste ronde van de KNSB-competitie moest het eerste team van de Boxtelse schaakvereniging meteen aantreden tegen de belangrijkste concurrent voor het kampioenschap. Op papier zijn Veldhoven en Dubbelschaak de grote favorieten van de zuidoostelijke poule van de landelijke competitie. Veldhoven-1 heeft een gemiddelde rating van bijna 2100, Dubbelschaak zit er net boven. Daarmee zijn beide teams sterk genoeg om een klasse hoger te spelen, maar de concurrentie in Brabant en Limburg is steevast erg groot. De Boxtelse schakers, die het seizoen traditioneel altijd opvallend slecht beginnen, hadden alle reden om beducht te zijn voor de jonge Veldhovense ploeg. Maar dit keer ging het geweldig en mocht een verdiende 4½ - 3½ overwinning in de scoretabel worden bijgeschreven.

Grootmeester tegen Meester
Dubbelschaak startte de wedstrijd overweldigend. Vooral Ad Kleijberg en Rob van Meurs drukten hun tegenstanders vanuit de opening meteen in de verdediging en ook de stelling van Martien van der Meijden zag er in het vroege middenspel erg veelbelovend uit. Van der Meijden won een pion, maar kon later in de partij niets vinden om zijn voordeel te verzilveren. Hij hield uiteindelijk nog maar één seconde bedenktijd over, maar toen kon wel meteen de remise genoteerd worden.

Kleijberg en Van Meurs hadden intussen keihard toegeslagen. Met fraai combinatiespel brachten ze hun tegenstanders snel op de knieën. En opmerkelijk genoeg had debutant Peter Boll inmiddels ook de winst naar zich toegetrokken. Boll speelde tegen de zeer sterke jeugdspeler Dirk van Dooren, een Fide-Meester waarmee Veldhoven zijn team versterkt bleek te hebben. Daarmee deed zich waarschijnlijk een unicum voor: twee officiële titelhouders die elkaar treffen in de 3e klasse KNSB. Want Peter Boll is Grootmeester! Correspondentieschaakgrootmeester weliswaar, maar hij bewees dat zijn enorme routine ook op het bord van doorslaggevende betekenis kan zijn.

De verdedigingskunst van Hans Heijstek
De tussenstand van 3½ - ½ zag er mooi uit, maar de situatie op de overige borden was zorgelijk. Huub van Dongen had zich op het eerste bord verrekend en probeerde met actief spel een eindspel met twee pionnen voor een paard te redden. Het bleek niet te gaan. Michel van der Stee, die nog nooit een partij voor Dubbelschaak had verloren, werd zwaar onder druk gezet voor de pas twaalfjarige Benjamin Bok: Benjamin won. En ook Guido Jansen en hans Heijstek stonden matig.

Net op tijd kwam de ommekeer en kon Dubbelschaak orde op zaken stellen. Jansens tegenstander zag in het eindspel niet hoe hij het verder kon proberen en bood remise aan. En Heijstek liet een knap staaltje van zijn specialiteit zien: het verdedigen van moeilijke stellingen. Nadat Heijstek in de opening door een tussenzetje was verrast, zag het er urenlang zeer dreigend uit, maar hij gaf geen krimp. Uiteindelijk nam zijn tegenstander een afwikkeling naar een toreneindspel met een pion meer, maar Heijstek had uitstekend beoordeeld dat hij in het eindspel geen enkel gevaar meer te duchten had wegens de inmiddels zeer actieve opstelling van zijn koning en toren.

Entree gratis
In de tweede ronde speelt Dubbelschaak tegen De Combinatie, een fusieclub uit Deurne, Asten en Someren. Dubbelschaak speelt thuis en ook de overige drie Dubbelschaak-teams spelen die middag in de grote zaal van Grand Café Rembrandt. Het belooft een enorme happening te worden. De entree is gratis.

Voorbeschouwing

Door Huub van Dongen

Het was druk afgelopen dinsdag op de clubavond van Dubbelschaak. De schaakzaal van Grand Café Rembrandt was afgeladen vol. Geen wonder, want het betrof de laatste training voor de start van de landelijke competitie. Dubbelschaak speelt zaterdag uit tegen Veldhoven. Iedereen verwacht dat deze eerste pot wel eens de sleutel kan vormen voor het hele seizoen.

Veldhoven, dat tot voor kort veel hoger in de landelijke competitie speelde, wordt aangevoerd door Alan van der Heijden, die in weekendtoernooien het afgelopen jaar diverse meesters en grootmeesters van het bord wist te combineren. Verder telt het team veel vergane glories, maar ook twee zeer jeugdige talenten die beslist voor verrassingen kunnen zorgen: Thijs Laarhoven, 18 jaar, steeg op de augustusranglijst maar liefst 47 ratingpunten tot het aanzienlijke totaal van 2164. Benjamin Bok, deed het nóg beter. Hij won maar liefst 169 punten en staat nu op 2103. Het ventje is pas 12 jaar oud!!

Overigens zijn ook verschillende Dubbelschakers in de afgelopen periode flink in rating gestegen. Bovendien heeft de Boxtelse formatie zich afgelopen zomer versterkt met Peter Boll. Boll is in de schaakwereld vooral bekend als correspondentiegrootmeester, maar staat ook in het gewone bordschaak zijn mannetje. Michel van der Stee, die vorig jaar alleen als invaller optrad, speelt dit seizoen vast in het eerste.

Helaas wilde teamcaptain Martien van der Meijden tegen de krant niets loslaten over zijn opstelling. Voor de hand ligt dat oudgedienden Wil van Lankveld en Peter Rijkers komend seizoen in het tweede team zullen spelen. Opvallend was echter dat ook Michel Luijpen afgelopen dinsdag werd overgeslagen bij het uitdelen van de hesjes. Wel stond Van der Meijden lange tijd druk gesticulerend met Hans Heijstek te praten waarbij vooral veel richting vijandelijke koning werd gewezen. Zou Boxtels beste pensionado wellicht weer een kans krijgen in de selectie? Vorig seizoen was hij op bord 1 van het tweede team clubtopscorer. Hij haalde daarmee 68 ratingpunten winst binnen. Heijstek moet het overigens niet van attractief spel hebben, maar Van der Meijden verklaarde eerder al tegen de pers dat hij dit seizoen puur voor het resultaat gaat.

In opgave 188 is zwart aan zet. Lukt het u net als de toenmalige wereldkampioene Xie Jun om Jan Timman van het bord te combineren?

Opgave 187 komt uit de Stappenmethode van Cor van Wijgerden. Wit wint met het verrassende 1. Pe6-g5! met de dubbele dreiging mat op h7 of schaak op e6.

Onder 'comments' kunt opmerkingen kwijt en natuurlijk de oplossing van de opgave van de week. U vindt er ook een tip. Gewoon inloggen als 'anonimous' of 'other' als u tenminste zelf geen blogger bent.

Blog-problemen

In de afgelopen weken zijn er wat problemen geweest met dit blog en met de website van Dubbelschaak http://www.dubbelschaak.nl/. Het ergste hebben we nu wel achter de rug. De site raakt langzaam weer op orde. In dit blog zijn alleen nog een heleboel diagrammen van oudere afleveringen zoek. In de komende weken zullen ze opnieuw worden geüpload. Helaas moet dat zo'n beetje één voor één. Suggesties om dat handiger te doen zijn welkom!

Rest me niets anders dan de lezers begrip te vragen en excuses aan te bieden voor de tekortkomingen.

Huub van Dongen